Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 90

पत्नीशालां समानीता ऋत्विग्भिर्वेदपारगैः । चंद्रमा दीक्षया युक्त ऋषिगंधर्वसंस्तुतः

patnīśālāṃ samānītā ṛtvigbhirvedapāragaiḥ | caṃdramā dīkṣayā yukta ṛṣigaṃdharvasaṃstutaḥ

เหล่าฤตวิชผู้เชี่ยวชาญพระเวทได้นำจันทรมา (โสมะ) เข้าสู่มณฑปแห่งพระชายา; ทรงประกอบด้วยพิธีทีกษา และได้รับการสรรเสริญจากฤๅษีและคันธรรพะทั้งหลาย

पत्नीशालाम्the wives’ hall
पत्नीशालाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपत्नी + शाला (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; तत्पुरुष-समास (पत्नी-शाला = पत्नीनाṃ शाला), कर्मपद
समानीताbrought/led
समानीता:
Karma (Object complement/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootसम् + आ + नी (धातु) → समानीत (कृदन्त, क्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि, (पत्नीशाला) इत्यस्य विशेषण; ‘brought’
ऋत्विग्भिःby the priests
ऋत्विग्भिः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootऋत्विज् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन; करण (agent/instrument)
वेदपारगैःversed in the Vedas
वेदपारगैः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवेद + पारग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन; तत्पुरुष-समास (वेदस्य पारगाः), विशेषण (ऋत्विग्भिः)
चन्द्रमाthe Moon
चन्द्रमा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootचन्द्रमस्/चन्द्रमा (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; कर्तृपद
दीक्षयाwith initiation (dīkṣā)
दीक्षया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootदीक्षा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; करण/सह (with initiation)
युक्तःendowed/connected
युक्तः:
Karta (Subject-complement/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootयुज् (धातु) → युक्त (कृदन्त, क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त, विशेषण (चन्द्रमा)
ऋषिगन्धर्वसंस्तुतःpraised by sages and Gandharvas
ऋषिगन्धर्वसंस्तुतः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootऋषि + गन्धर्व + संस्तुत (प्रातिपदिक; संस्तुत = स्तु धातु क्त, सम्-उपसर्ग)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; तत्पुरुष-समास (ऋषिभिः गन्धर्वैश्च संस्तुतः), विशेषण (चन्द्रमा)

Īśvara (Śiva)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Listener: Mahādevī (Pārvatī)

Scene: Soma, newly initiated, is led by Veda-knowing ṛtviks into the ‘patnīśālā’ precinct; sages and Gandharvas hover, singing praises; the ritual hall glows with consecratory light.

C
Candramā (Soma)
Ṛtvijas
V
Vedas
P
Patnīśālā
Ṛṣis
G
Gandharvas

FAQs

When rites are performed with Vedic competence and purity, the initiated life becomes worthy of universal praise.

Prabhāsa-kṣetra, portrayed as the sanctified arena for Soma’s initiation and ritual proceedings.

Entrance into the patnīśālā under guidance of Veda-mastered ṛtvijas, and maintaining dīkṣā during the rite.