Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 22

प्रभासं क्षेत्रमागत्य यज्ञार्थं यत्नवानभूत् । तथैव चाह्वयांचक्रे भूर्भुवःस्वर्निवासिनः

prabhāsaṃ kṣetramāgatya yajñārthaṃ yatnavānabhūt | tathaiva cāhvayāṃcakre bhūrbhuvaḥsvarnivāsinaḥ

ครั้นมาถึงเขตศักดิ์สิทธิ์ปรภาสะแล้ว เขาก็ตั้งใจในกิจแห่งยัญญะ; และยังได้อัญเชิญเหล่าผู้อาศัยในภูห์ ภุวห์ และสวรฺ—สามโลก—ให้มาร่วมด้วย

प्रभासम्Prabhāsa (place)
प्रभासम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootप्रभास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
क्षेत्रम्sacred field/region
क्षेत्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootक्षेत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
आगत्यhaving come
आगत्य:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial to main action)
TypeIndeclinable
Rootआ + गम् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund), पूर्वकालिक क्रिया
यज्ञार्थम्for the sake of the sacrifice
यज्ञार्थम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (यज्ञस्य अर्थः)
यत्नवान्effortful, diligent
यत्नवान्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootयत्नवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण
अभूत्became/was
अभूत्:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/past), प्रथमपुरुष, एकवचन
तथाthus, in that manner
तथा:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण
एवindeed, just
एव:
Sambandha/Emphasis (निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिपात (particle)
and
:
Samuccaya (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-बोधक अव्यय (conjunction)
आह्वयान्invocations/calls
आह्वयान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootआ + ह्वा (धातु)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; ‘आह्वय’ (calling/invocation)
चक्रेperformed/made
चक्रे:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
भूःBhū (earth-world)
भूः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभू (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; वैदिक-लोकनाम
भुवःBhuvaḥ (mid-world)
भुवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभुवस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; वैदिक-लोकनाम
स्वःSvaḥ (heaven-world)
स्वः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootस्वर् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; वैदिक-लोकनाम
निवासिनःinhabitants/dwellers
निवासिनः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनि + वस् (धातु) → निवासिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; ‘निवासिन्’ (inhabitant)

Īśvara (narrator voice within the chapter context)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Listener: Naimiṣāraṇya ṛṣis

Scene: At Prabhāsa, Hemagarbha begins yajña preparations and ritually summons beings of Bhūḥ, Bhuvaḥ, and Svaḥ; devas, gandharvas, and sages appear in the sky above the coastal sacred field.

P
Prabhāsa Kṣetra
B
Bhūḥ
B
Bhuvaḥ
S
Svaḥ

FAQs

A tīrtha is not merely local—its dharmic rites resonate across the cosmos, aligning the three worlds through yajña.

Prabhāsa Kṣetra is explicitly named as the holy field where the rite unfolds.

The formal convening (āhvāna) of participants—suggesting a properly organized yajña with invited cosmic witnesses.