Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 61

गौतम उवाच । कथं वो जायते मोक्षो वदध्वं कृत्स्नशो मम । कृपयाविष्टचित्तोऽहं यतिष्ये नात्र संशयः

gautama uvāca | kathaṃ vo jāyate mokṣo vadadhvaṃ kṛtsnaśo mama | kṛpayāviṣṭacitto'haṃ yatiṣye nātra saṃśayaḥ

โคตมะกล่าวว่า: “จงบอกเรามาโดยครบถ้วนว่า โมกษะจะบังเกิดแก่พวกท่านได้อย่างไร ใจเราถูกความกรุณาครอบงำ เราจักเพียรพยายาม—ปราศจากข้อสงสัย”

गौतमःGautama
गौतमः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगौतम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
कथम्how
कथम्:
Kriya-Visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootकथम् (अव्यय)
Formप्रश्नार्थक-अव्यय (interrogative adverb)
वःfor you / of you
वः:
Sampradana/Shashthi (Recipient/Genitive by context)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th) / चतुर्थी (4th), बहुवचन; enclitic ‘your/to you’ (context: ‘for you/of you’)
जायतेarises, happens
जायते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√जन् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; आत्मनेपद
मोक्षःliberation
मोक्षः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमोक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
वदध्वम्tell (you all)
वदध्वम्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√वद् (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd), बहुवचन; आत्मनेपद
कृत्स्नशःcompletely, in full
कृत्स्नशः:
Kriya-Visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootकृत्स्न (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; शस्-प्रत्ययान्त (adverb) ‘entirely/in full detail’
ममto me / of me
मम:
Shashthi-Sambandha (Genitive relation/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th), एकवचन
कृपयाwith compassion
कृपया:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootकृपा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; हेतौ/साधने ‘out of compassion/with compassion’
आविष्टचित्तःwhose mind is filled/overcome
आविष्टचित्तः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootआविष्ट-चित्त (कृदन्त + प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘आविष्ट’ (क्त, √विश्/√वेश्) + ‘चित्त’
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (1st), एकवचन
यतिष्येI will strive
यतिष्ये:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√यत् (धातु)
Formलृट् (Simple Future), उत्तमपुरुष (1st), एकवचन; आत्मनेपद
not
:
Pratishedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय (negation particle)
अत्रhere/in this matter
अत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (locative adverb)
संशयःdoubt
संशयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसंशय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

Gautama Ṛṣi

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Listener: Pretas

Scene: Gautama, moved by compassion, addresses the pretas: he asks them to explain fully the means of their liberation and vows to strive without doubt.

G
Gautama

FAQs

True dharma includes karuṇā (compassion) and active effort to guide others toward liberation.

The conversation unfolds in the Prabhāsakṣetra Māhātmya setting.

Not yet; Gautama asks for the exact means, which is then answered as śrāddha at a Vaiṣṇava kṣetra.