Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 41

तस्य दानस्य यत्पुण्यं तदस्माकं प्रजायते । यस्मिन्गृहे सदोच्छिष्टं सदा च कलहो भवेत् । वैश्वदेवविहीने तु तत्र भुंजामहे वयम्

tasya dānasya yatpuṇyaṃ tadasmākaṃ prajāyate | yasmingṛhe sadocchiṣṭaṃ sadā ca kalaho bhavet | vaiśvadevavihīne tu tatra bhuṃjāmahe vayam

บุญอันเกิดจากทานนั้นย่อมตกเป็นของเรา (เหล่าเปรต) บ้านใดมีเศษอาหารค้างอยู่เสมอ มีการวิวาทไม่ขาด และละเลยการบูชาไวศวเทวะ—ที่นั่นแลเราย่อมกิน

तस्यof him / of that
तस्य:
Sambandha (genitive relation)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; सम्बन्ध (genitive)
दानस्यof the gift
दानस्य:
Sambandha (genitive)
TypeNoun
Rootदान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन
यत्which
यत्:
Karta (as subject with puṇyam)
TypeAdjective
Rootयद् (सर्वनाम प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; सम्बन्धक (relative) विशेषणम् (to puṇyam)
पुण्यम्merit
पुण्यम्:
Karta (subject)
TypeNoun
Rootपुण्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
तत्that
तत्:
Karta (as subject with implied puṇyam)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; तद्-प्रत्यय (correlative)
अस्माकम्of us
अस्माकम्:
Sambandha (genitive: to us)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन; प्रथमपुरुष-बहुवचन सर्वनाम
प्रजायतेarises / accrues
प्रजायते:
Kriya (main verb)
TypeVerb
Rootप्र + जन् (धातु)
Formलट् (present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद
यस्मिन्in which
यस्मिन्:
Adhikarana (locus)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; सम्बन्धक (relative)
गृहेin a house
गृहे:
Adhikarana (location)
TypeNoun
Rootगृह (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन
सदाalways
सदा:
Kriya-visheshaṇa (time)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
Formकालवाचक अव्यय (adverb of time)
उच्छिष्टम्leftover food / impurity
उच्छिष्टम्:
Karta (subject)
TypeNoun
Rootउच्छिष्ट (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
सदाalways
सदा:
Kriya-visheshaṇa (time)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
Formकालवाचक अव्यय (adverb)
and
:
Sambandha (connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
कलहःquarrel
कलहः:
Karta (subject)
TypeNoun
Rootकलह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
भवेत्would be / occurs
भवेत्:
Kriya (verb)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
वैश्वदेवविहीनेin (a house) devoid of Vaiśvadeva offering
वैश्वदेवविहीने:
Adhikarana (location qualifier)
TypeAdjective
Rootवैश्वदेव + विहीन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; विशेषणम् (to gṛhe understood)
तुbut / indeed
तु:
Sambandha (discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/विशेषार्थक अव्यय (particle: but/indeed)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (location adverb)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक अव्यय (adverb of place)
भुञ्जामहेwe partake / eat
भुञ्जामहे:
Kriya (main verb)
TypeVerb
Rootभुज् (धातु)
Formलट् (present), उत्तमपुरुष (1st person), बहुवचन; आत्मनेपद
वयम्we
वयम्:
Karta (subject)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; प्रथमपुरुष सर्वनाम

Pretāḥ

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Listener: Householders in the Prabhāsa-māhātmya frame

Scene: A disorderly house with leftover food scattered, family members quarreling, and no Vaiśvadeva offering; pretas sit contentedly consuming the subtle essence, while a neglected altar remains unlit.

P
Pretāḥ
V
Vaiśvadeva

FAQs

Domestic purity and daily sacred offerings protect merit; disorder, quarrel, and neglect of Vaiśvadeva invite preta-association and loss of puṇya.

Prabhāsa Kṣetra; the māhātmya uses household-dharma to frame the sanctity expected around sacred geography and rites.

Maintain cleanliness (no perpetual leftovers), cultivate harmony, and perform Vaiśvadeva (daily offering) regularly.