Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 8

पैतृकात्तु ऋणान्मुक्ता भवंतु गतकल्मषाः । व्यन्तरत्वं सुरश्रेष्ठ येषां वै पितरो गताः

paitṛkāttu ṛṇānmuktā bhavaṃtu gatakalmaṣāḥ | vyantaratvaṃ suraśreṣṭha yeṣāṃ vai pitaro gatāḥ

ขอให้เขาทั้งหลายพ้นจากหนี้บรรพชนและบริสุทธิ์จากมลทินทั้งปวง ข้าแต่เทพผู้ประเสริฐ แม้ผู้ที่บรรพชนตกสู่ภาวะวยันตระ ก็ขอจงได้รับการยกขึ้น ณ ที่นี้

पैतृकात्from ancestral (paternal)
पैतृकात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeAdjective
Rootपैतृक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th), एकवचन; 'from paternal/ancestral (debt)'
तुbut; indeed
तु:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; विरोध/अन्वयबोधक (particle)
ऋणात्from debt
ऋणात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootऋण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th), एकवचन
मुक्ताःfreed
मुक्ताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootमुच् (धातु) → मुक्त (कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त: 'freed'
भवन्तुlet them be
भवन्तु:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपद
गतकल्मषाःfree from sin; with sins gone
गतकल्मषाः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootगत (कृदन्त) + कल्मष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; कर्मधारय: गतं कल्मषं येषाम्/ये = 'whose sin has gone'
व्यन्तरत्वम्the state of being a Vyantara (a class of beings)
व्यन्तरत्वम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootव्यन्तरत्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
सुरश्रेष्ठO best of gods
सुरश्रेष्ठ:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootसुर (प्रातिपदिक) + श्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: सुराणां श्रेष्ठः
येषाम्of whom
येषाम्:
Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठीसम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी (6th), बहुवचन; सम्बन्धसूचक (relative pronoun)
वैindeed
वै:
Avadharana (Emphasis/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formअव्यय; निश्चयार्थक (emphatic particle)
पितरःthe fathers
पितरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
गताःhave gone; have attained
गताः:
Kriya-samānādhikaraṇa (Predicative/समानााधिकरण)
TypeAdjective
Rootगम् (धातु) → गत (कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त: 'gone/attained'

Unspecified (contextual prayer within Prabhāsa-kṣetra-māhātmya narration)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Listener: Unspecified within the excerpt

Scene: At Prabhāsa, a devotee offers water-libations; subtle forms of ancestors rise from shadowy vyantara-like unrest into calm luminous ascent, as the deity’s grace purifies them.

P
Pitṛs
S
Suraśreṣṭha
V
Vyantara

FAQs

Ritual remembrance and offerings to the Pitṛs at a powerful tīrtha can purify lineage burdens and aid even troubled ancestral states.

Prabhāsa-kṣetra (Prabhāsa tīrtha region) as praised in the Prabhāsa-kṣetra-māhātmya.

The verse implies pitṛ-oriented rites leading to release from pitṛ-ṛṇa; the detailed prescriptions (snāna/tarpaṇa/śrāddha) appear in the surrounding verses.