Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि देवं त्रैलोक्यपूजितम् । वृषध्वजेश्वरं नाम स्थितं दक्षिणतस्तथा

īśvara uvāca | tato gacchenmahādevi devaṃ trailokyapūjitam | vṛṣadhvajeśvaraṃ nāma sthitaṃ dakṣiṇatastathā

พระอีศวรตรัสว่า: แล้วแต่บัดนั้น โอ้มหาเทวี พึงไปยังเทพผู้เป็นที่สักการะในไตรโลก มีนามว่า วฤษภธวเชศวร ผู้ประดิษฐานอยู่ทางทิศใต้

ईश्वरःĪśvara (Lord)
ईश्वरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1/प्रथमा), एकवचन — Nominative singular masculine
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन — Perfect, 3rd person singular
ततःthen; thereafter
ततः:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय, अव्यय-प्रयोगः (अपादान/क्रमसूचक) — Indeclinable adverb ('then/from there')
गच्छेत्should go
गच्छेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√गम् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन — Optative, 3rd person singular (injunctive sense: 'should go')
महादेविO great Goddess
महादेवि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहादेवी (प्रातिपदिक; महा + देवी)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8/सम्बोधन), एकवचन — Vocative singular feminine; कर्मधारय: 'महती देवी'
देवम्the god
देवम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2/द्वितीया), एकवचन — Accusative singular masculine
त्रैलोक्यपूजितम्worshipped by the three worlds
त्रैलोक्यपूजितम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootत्रैलोक्य-पूजित (प्रातिपदिक/कृदन्त; त्रैलोक्य + पूजित (√पूज् + क्त))
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2/द्वितीया), एकवचन — Accusative singular masculine; तृतीया/सप्तमी-तत्पुरुषार्थ: 'त्रैलोक्येन पूजितः' (worshipped by the three worlds)
वृषध्वजेश्वरम्Vṛṣadhvajeśvara (Lord with the bull-banner)
वृषध्वजेश्वरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवृष-ध्वज-ईश्वर (प्रातिपदिक; वृष + ध्वज + ईश्वर)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2/द्वितीया), एकवचन — Accusative singular masculine; बहुपद-तत्पुरुष: 'वृषध्वजः (शिवः) स एव ईश्वरः' (name)
नामnamed
नाम:
Discourse particle (नामनिर्देश)
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय/निपात)
Formअव्यय, नाम-निपात (नामनिर्देश) — Indeclinable particle indicating name/appellation
स्थितम्situated
स्थितम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्थित (कृदन्त; √स्था (धातु) + क्त)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2/द्वितीया), एकवचन — Accusative singular masculine; past passive participle used adjectivally ('situated')
दक्षिणतःto the south
दक्षिणतः:
Desha-adhikarana (Locative of direction/देश)
TypeIndeclinable
Rootदक्षिणतः (अव्यय)
Formअव्यय, दिक्शब्द-तसिल् (अव्ययभाव) — Indeclinable directional adverb ('to the south/southwards')
तथाthus; also
तथा:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय, क्रियाविशेषण — Indeclinable adverb ('thus/also')

Īśvara (Śiva)

Tirtha: Vṛṣadhvajeśvara

Type: kshetra

Listener: Mahādevī (Pārvatī)

Scene: Śiva addresses Mahādevī, indicating the southern direction within Prabhāsa-kṣetra where the revered Vṛṣadhvajeśvara shrine stands; a pilgrim-path implied by gesture and landscape markers.

Ī
Īśvara (Śiva)
M
Mahādevī
V
Vṛṣadhvajeśvara

FAQs

Sacred geography is walked as dharma: the seeker is guided step-by-step to darśana of Śiva shrines revered across the worlds.

Vṛṣadhvajeśvara, a Śiva shrine located to the south within the Prabhāsa-kṣetra pilgrimage circuit.

A direct pilgrimage injunction: ‘one should go’ (gacchet) for darśana of Vṛṣadhvajeśvara.