Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 100

अथ किं बहुनोक्तेन ब्राह्मणा मामकी तनुः । ये केचित्सागरांतायां पृथिव्यां कीर्तिता द्विजाः । तदूपं देवदेवस्य शिवस्य परमात्मनः

atha kiṃ bahunoktena brāhmaṇā māmakī tanuḥ | ye kecitsāgarāṃtāyāṃ pṛthivyāṃ kīrtitā dvijāḥ | tadūpaṃ devadevasya śivasya paramātmanaḥ

แต่จะกล่าวมากไปไย? พราหมณ์ทั้งหลายคือกายของเราเอง; บรรดาทวิชผู้เลื่องชื่อทั่วพิภพอันมีมหาสมุทรเป็นขอบเขตนั้น ล้วนเป็นรูปแห่งพระศิวะ เทวเทพ และปรมาตมัน

athanow/then
atha:
Sambandha (Discourse marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootatha (अव्यय)
Formउपक्रम/अनन्तरबोधक-अव्यय (particle: then/now)
kimwhat
kim:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootkim (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; प्रश्नार्थक
bahunāwith much (talk)
bahunā:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootbahu (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3), एकवचन; ‘बहु’ इत्यस्य तृतीया—‘with much (talk)’
uktenaby what is said/with speaking
uktena:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootvac (धातु) + kta (कृत्)
Formभूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3), एकवचन; ‘उक्त’ = said statement
brāhmaṇāḥBrahmins
brāhmaṇāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootbrāhmaṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन
māmakīmy
māmakī:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootmāmakī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; मम-सम्बन्धिनी (possessive adjective)
tanuḥbody/form
tanuḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottanu (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
yethose who
ye:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; सम्बन्धवाचक
kecitsome/any
kecit:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootkacid (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; अनिश्चितवाचक (indefinite pronoun)
sāgarāntāyām(on) the earth bounded by the ocean
sāgarāntāyām:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootsāgara (प्रातिपदिक) + anta (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; बहुव्रीहि—‘सागरः अन्तः यस्याः सा’ (qualifying pṛthivyām)
pṛthivyāmon the earth
pṛthivyām:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootpṛthivī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन
kīrtitāḥpraised/celebrated
kīrtitāḥ:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootkīrt (धातु) + kta (कृत्)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; विशेषण (dvijāḥ)
dvijāḥtwice-born (Brahmins)
dvijāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootdvija (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन
tatthat
tat:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; अन्वादेश
rūpamform
rūpam:
Pradhāna (Predicate nominal/विशेष्य)
TypeNoun
Rootrūpa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन
devadevasyaof the God of gods
devadevasya:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootdeva (प्रातिपदिक) + deva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (देवानां देवः)
śivasyaof Śiva
śivasya:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootśiva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6), एकवचन
paramātmanaḥof the Supreme Self
paramātmanaḥ:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootparama (प्रातिपदिक) + ātman (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6), एकवचन; कर्मधारय—‘परमः आत्मा’

Śiva

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Listener: Candra

Scene: A cosmic vision: Śiva as the Supreme Self stands luminous, while a circle of Brāhmaṇas across the earth are shown as his limbs—his body mapped onto the community of vow-keepers; the ocean-bounded earth is depicted as a mandala.

Ś
Śiva
B
Brāhmaṇa
D
Dvija
P
Paramātman

FAQs

Śaiva dharma here equates honoring true Brāhmaṇas with honoring Śiva Himself, grounding social ethics in theology.

Prabhāsa-kṣetra; the māhātmya uses the site’s sanctity to teach reverence as a form of Śiva-bhakti.

No single rite is named; the core prescription is satkāra/pūjā of Brāhmaṇas as Śiva’s embodiment.