Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 2

क्षेत्रं पापहरं ज्ञात्वा तत्र प्रातिष्ठदीश्वरम् । मुक्तश्चैवाभवत्पापात्तस्मात्पुत्रवधोद्भवात्

kṣetraṃ pāpaharaṃ jñātvā tatra prātiṣṭhadīśvaram | muktaścaivābhavatpāpāttasmātputravadhodbhavāt

ครั้นรู้ว่าเขตศักดิ์สิทธิ์นี้เป็นผู้ขจัดบาป เขาจึงสถาปนาอีศวรไว้ ณ ที่นั้น; แล้วเขาก็พ้นจากบาปซึ่งเกิดจากการฆ่าบุตรของตนโดยแท้

kṣetramthe sacred field
kṣetram:
Karma (Object of jñātvā)
TypeNoun
Rootkṣetra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (Accusative); एकवचन
pāpaharamsin-removing
pāpaharam:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootpāpa-hara (प्रातिपदिक; पाप + हर)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन; विशेषण (qualifying kṣetram)
jñātvāhaving known
jñātvā:
Purvakala-kriya (Prior action)
TypeVerb
Rootjñā (धातु) + ktvā (क्त्वा)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (gerund); पूर्वक्रिया
tatrathere
tatra:
Adhikarana (Location)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक
prātiṣṭhathe installed/established
prātiṣṭhat:
Kriya (Action)
TypeVerb
Rootpra-sthā (धातु)
Formलङ् (Imperfect); प्रथमपुरुष (3rd person); एकवचन; परस्मैपद
īśvaramĪśvara (Lord Śiva)
īśvaram:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootīśvara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया (Accusative); एकवचन
muktaḥfreed
muktaḥ:
Karta (Subject)
TypeAdjective
Rootmukta (प्रातिपदिक; मुच्-धातु से क्त)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (Nominative); एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त विशेषण (freed)
caand
ca:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
evaindeed
eva:
Sambandha (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण-निपात
abhavatbecame
abhavat:
Kriya (Action)
TypeVerb
Rootbhū (धातु)
Formलङ् (Imperfect); प्रथमपुरुष; एकवचन; परस्मैपद
pāpātfrom sin
pāpāt:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootpāpa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; पञ्चमी (Ablative); एकवचन
tasmātfrom that
tasmāt:
Hetu/Apadana (Cause/Source)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक; पञ्चमी (Ablative); एकवचन; सर्वनाम
putravadhodbhavātarising from the killing of (his) son
putravadhodbhavāt:
Apadana (Source/Cause)
TypeNoun
Rootputra-vadha-udbhava (प्रातिपदिक; पुत्र + वध + उद्भव)
Formपुंलिङ्ग; पञ्चमी (Ablative); एकवचन; हेत्वर्थे (as causal source)

Īśvara (Śiva)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (context of Mānavīśvara-māhātmya)

Type: kshetra

Listener: null

Scene: A remorseful king/pilgrim in Prabhāsa installs a Śiva-liṅga with ritual vessels; the atmosphere is penitential yet hopeful, with the kṣetra’s sanctity radiating as the burden of sin lifts.

Ī
Īśvara (Śiva)
D
Devī
P
Prabhāsa-kṣetra
M
Manu

FAQs

A tīrtha’s sanctity (kṣetra-māhātmya) works with sincere corrective action to dissolve accumulated sin.

Prabhāsa-kṣetra as a pāpa-hara kṣetra, centered on Mānavīśvara (Īśvara installed there).

Establishing Īśvara (liṅga-pratiṣṭhā) at the holy kṣetra as an act of prāyaścitta.