Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 67

रोहिण्या वचनं श्रुत्वा गतो दक्षसमीपतः । चंद्रः प्रोवाच विनयाद्वाष्प व्याकुललोचनः

rohiṇyā vacanaṃ śrutvā gato dakṣasamīpataḥ | caṃdraḥ provāca vinayādvāṣpa vyākulalocanaḥ

ครั้นได้ฟังวาจาของโรหิณีแล้ว จันทราได้ไปใกล้ทักษะ และด้วยความนอบน้อม ดวงตาพร่าเพราะน้ำตา จึงกล่าวขึ้น

रोहिण्याby Rohiṇī
रोहिण्या:
Karana (Instrument/Agentive means/करण)
TypeNoun
Rootरोहिणी (प्रातिपदिक)
Formलिङ्गम्: स्त्री; विभक्तिः: तृतीया (Instrumental/करण); वचनम्: एकवचनम्
वचनम्speech, words
वचनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवचन (प्रातिपदिक)
Formलिङ्गम्: नपुं; विभक्तिः: द्वितीया (Accusative/कर्म); वचनम्: एकवचनम्
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु) + त्वा (क्त्वा-प्रत्यय)
Formक्त्वान्त (Absolutive/Gerund); धातु: श्रु; अर्थः: having heard; अव्ययवत् प्रयोगः
गतःwent, having gone
गतः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु) → गत (कृदन्त, क्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त (Past participle); लिङ्गम्: पुं; विभक्तिः: प्रथमा; वचनम्: एकवचनम्; कर्तरि प्रयोगः
दक्ष-समीपतःto/near Dakṣa’s vicinity
दक्ष-समीपतः:
Adhikarana (Locative sense/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootदक्ष (प्रातिपदिक) + समीप (प्रातिपदिक) + तस् (अव्यय-प्रत्यय)
Formसमासः: षष्ठी-तत्पुरुष (दक्षस्य समीपम्); अव्ययम्: तसिल्-प्रत्ययान्त (ablatival adverb)
चन्द्रःthe Moon (Candra)
चन्द्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootचन्द्र (प्रातिपदिक)
Formलिङ्गम्: पुं; विभक्तिः: प्रथमा; वचनम्: एकवचनम्
प्रोवाचsaid, spoke
प्रोवाच:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + वच् (धातु)
Formधातु: वच्; उपसर्गः: प्र; लकारः: लिट् (Perfect); पुरुषः: प्रथम; वचनम्: एकवचनम्; परस्मैपदम्
विनयात्out of humility
विनयात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootविनय (प्रातिपदिक)
Formलिङ्गम्: पुं; विभक्तिः: पञ्चमी (Ablative; cause/हेतु); वचनम्: एकवचनम्
वाष्पwith tears, tearful
वाष्प:
Bhava (State/भाव)
TypeNoun
Rootवाष्प (प्रातिपदिक)
Formलिङ्गम्: पुं; विभक्तिः: प्रथमा (Nominative; used adverbially/elliptic with 'युक्तः'); वचनम्: एकवचनम्
व्याकुल-लोचनःwhose eyes were agitated
व्याकुल-लोचनः:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootव्याकुल (प्रातिपदिक) + लोचन (प्रातिपदिक)
Formसमासः: बहुव्रीहि (व्याकुले लोचने यस्य); लिङ्गम्: पुं; विभक्तिः: प्रथमा; वचनम्: एकवचनम्; विशेषणम् (qualifying चन्द्रः)

Narrator (within Prabhāsakṣetramāhātmya frame)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (narrative frame)

Type: kshetra

Scene: Soma, tearful and humbled, walks toward Dakṣa’s presence; his posture is bowed, hands near añjali, eyes wet; Dakṣa is seated with austere authority, the space resembling a yajña-hall or patriarchal court.

R
Rohiṇī
C
Candra
D
Dakṣa

FAQs

Vinaya (humility) and direct apology are presented as dharmic tools to dissolve conflict and open the door to mercy.

The narrative remains within Prabhāsa Kṣetra Māhātmya, a sacred-travel context that teaches dharma through exemplary episodes.

No ritual instruction appears; the emphasis is on ethical action—approaching the offended party with humility.