Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 36

कल्पस्यादौ तथा चान्ते सहायो मे भविष्यति । ततस्तु मुनयः प्रीता गृहीत्वा मुनिदारकम् । तस्मिन्नेव प्रदेशे तु मुमुचुश्चेष्टितं यतः

kalpasyādau tathā cānte sahāyo me bhaviṣyati | tatastu munayaḥ prītā gṛhītvā munidārakam | tasminneva pradeśe tu mumucuśceṣṭitaṃ yataḥ

“ในปฐมกัลปะและในปัจฉิมกัลปะ เขาจักเป็นสหายของเรา” ครั้นแล้วเหล่ามุนีปลาบปลื้มใจ รับเอากุมารมุนีไว้ และในถิ่นนั้นเองก็วางความเพียรลง พักจากความอุตสาหะ

kalpasyaof the aeon (kalpa)
kalpasya:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootkalpa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
ādauin the beginning
ādau:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootādi (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; अव्ययीभावार्थे (in the sense of ‘at the beginning’)
tathāso; likewise
tathā:
Kriya-visheshaṇa (Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
caand
ca:
Samuccaya (Connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction)
anteat the end
ante:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootanta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
sahāyaḥhelper; companion
sahāyaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootsahāya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
memy; of me
me:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; सर्वनाम
bhaviṣyatiwill be
bhaviṣyati:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootbhū (धातु)
Formलृट् (Simple Future), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
tataḥthen; thereafter
tataḥ:
Kriya-visheshaṇa (Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Roottatas (अव्यय)
Formअव्यय; अपादानार्थ/क्रमबोधक (then/from that)
tubut; indeed
tu:
Sambandha/Emphasis (Particle)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formअव्यय; विरोध/विशेषणार्थक निपात (particle)
munayaḥsages
munayaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootmuni (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
prītāḥpleased
prītāḥ:
Karta-visheshaṇa (Subject qualifier)
TypeAdjective
Rootprīta (कृदन्त; √prī)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; भूतकृदन्त (past participle)
gṛhītvāhaving taken
gṛhītvā:
Purvakala-kriya (Prior action)
TypeIndeclinable
Rootgrah (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund)
munidārakamthe sage’s boy (young son)
munidārakam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootmuni (प्रातिपदिक) + dāraka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (muner dārakaḥ)
tasminin that
tasmin:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुं, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; सर्वनाम
evaindeed; just
eva:
Emphasis (Particle)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण (emphatic particle)
pradeśein the region/place
pradeśe:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootpradeśa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
tuand/but
tu:
Sambandha/Emphasis (Particle)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle)
mumucuḥthey released; let go
mumucuḥ:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootmuc (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपद
ceṣṭitamthe effort/act (undertaken)
ceṣṭitam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootceṣṭita (कृदन्त; √ceṣṭ)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; भाव/कर्मवाच्य-प्रयोगे (act/effort as object)
yataḥbecause; from which reason
yataḥ:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootyatas (अव्यय)
Formअव्यय; हेत्वर्थक (causal ‘because/whence’)

Brahmā (implied continuation of declaration), then narrator

Tirtha: प्रभासक्षेत्र

Type: kshetra

Listener: महात्म्य-श्रोता

Scene: ब्रह्मा वदति—‘कल्पस्यादौ चान्ते सहायः’; ततः ऋषयः बालं गृहीत्वा तस्मिन्प्रदेशे विश्रान्तिं कुर्वन्ति—यात्रा-थकानं, छायायां उपवेशनम्, जलपात्राणि।

B
Brahmā
M
Mārkaṇḍeya
S
Sages (Munis)

FAQs

A realized sage’s role can span cosmic cycles; dharmic companionship and service endure beyond ordinary time.

The verse remains within the Prabhāsa-kṣetra māhātmya frame, where events unfold as part of the holy region’s sacred narrative.

No explicit ritual is stated; it narrates a boon and the sages’ subsequent actions.