Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 23

एवमुक्तः स वै विप्रः करोत्येवाभिवादनम् । न वर्णावरजं वेत्ति बालभावाद्वरानने

evamuktaḥ sa vai vipraḥ karotyevābhivādanam | na varṇāvarajaṃ vetti bālabhāvādvarānane

ครั้นได้รับคำสั่งสอนแล้ว เด็กพราหมณ์นั้นก็กราบนอบน้อมจริง; แต่ด้วยความเป็นเด็ก โอ้ผู้มีพักตร์งาม เขามิได้รู้ลำดับความควรแก่ก่อนหลังแห่งวรรณะทั้งหลาย

एवम्thus
एवम्:
Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (thus)
उक्तःhaving been told/addressed
उक्तः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formकर्मणि क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (सः इति) विशेषणम्
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), एकवचन; सर्वनाम
वैindeed
वै:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपात (emphatic particle)
विप्रःthe Brahmin
विप्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), एकवचन; (सः इत्यस्य अप्पोजिशन)
करोतिdoes/performs
करोति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलट् (वर्तमान/Present), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपदम्
एवjust/indeed
एव:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-निपात (only/just)
अभिवादनम्salutation
अभिवादनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअभि+वद् (धातु) → अभिवादन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन
not
:
Sambandha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय (negation)
वर्णावरजम्the junior/secondary (matter) of varṇa
वर्णावरजम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवर्ण (प्रातिपदिक) + अवरज (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (वर्णस्य अवरजम् = younger/secondary with respect to varṇa)
वेत्तिknows
वेत्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootविद् (धातु)
Formलट् (वर्तमान/Present), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपदम्
बालभावात्due to childishness
बालभावात्:
Apadana (Cause/Source/अपादान)
TypeNoun
Rootबालभाव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (अपादान), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (बालस्य भावः)
वराननेO fair-faced lady
वरानने:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootवरानना (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण/सम्बोधन-प्रयोगः), एकवचन; कर्मधारयः (वरा आनना यस्याः)

Narrator (addressing a listener as varānane; specific identity not explicit in this excerpt)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Listener: Varānane/Bhāminī (addressed female listener within the frame narrative)

Scene: A bark-clad brahmacārin boy offers salutations with sincere devotion yet confused etiquette; a gentle, fair-faced interlocutor is implied by the address (varānane).

A
abhivādana
V
varṇa
B
boy

FAQs

Saṃskāra begins practice, but discernment matures gradually; dharma is learned through training and time.

Prabhāsa-kṣetra; the māhātmya embeds teachings on conduct within its sacred narrative world.

Abhivādana is performed; the verse notes imperfect understanding due to the boy’s age.