Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 98

प्रारभ्य कुतपे श्राद्धे कुर्यादारोहणं बुधः । विधिज्ञो विधिमास्थाय रोहिणं न तु लंघयेत्

prārabhya kutape śrāddhe kuryādārohaṇaṃ budhaḥ | vidhijño vidhimāsthāya rohiṇaṃ na tu laṃghayet

เมื่อเริ่มพิธีศราทธะในมุหูรตะกุตปะ (kutapa) แล้ว บัณฑิตพึงดำเนิน ‘อาโรหณะ (ārohaṇa)’ คือความก้าวหน้าตามลำดับแห่งพิธี ผู้รู้กฎเกณฑ์ยึดตามวิธีการแล้ว ไม่พึงล่วงเลยมุหูรตะ ‘เรา หิณะ (rauhiṇa)’

prārabhyahaving begun; starting
prārabhya:
Kriya (Gerundial action/क्रिया)
TypeVerb
Rootpra-√rabh (रभ् धातु)
Formउपसर्गपूर्वक-क्त्वान्त (absolutive/gerund); 'प्र+रभ्'—(having begun/starting)
kutapein the kutapa (muhūrta/time)
kutape:
Adhikarana (Location/Time locus अधिकरण)
TypeNoun
Rootkutapa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति (7th case locative); एकवचन
śrāddhein/at the śrāddha rite
śrāddhe:
Adhikarana (Context/अधिकरण)
TypeNoun
Rootśrāddha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति; एकवचन
kuryātshould do
kuryāt:
Kriya (Main action/क्रिया)
TypeVerb
Root√kṛ (कृ धातु)
Formविधिलिङ् (optative); प्रथमपुरुष? (न); कर्तरि प्रयोगः; तृतीयपुरुष (3rd person); एकवचन
ārohaṇamthe ascent/commencement (ārohaṇa)
ārohaṇam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootārohaṇa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति; एकवचन
budhaḥa wise man
budhaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootbudha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन
vidhi-jñaḥknower of the rules
vidhi-jñaḥ:
Karta (Qualifier of subject/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootvidhi (प्रातिपदिक) + jña (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (षष्ठी/उपपद-भावः: विधिं जानाति इति); पुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन
vidhimthe prescribed rule
vidhim:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootvidhi (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति; एकवचन
āsthāyahaving followed; having undertaken
āsthāya:
Kriya (Gerundial action/क्रिया)
TypeVerb
Rootā-√sthā (स्था धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive); 'आ+स्था'—(having adhered to/undertaken)
rohiṇamthe rauhiṇa (muhūrta)
rohiṇam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootrohiṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति; एकवचन; (रौहिण-मुहूर्तः)
nanot
na:
Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (negation)
tubut
tu:
Sambandha (Contrast/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formअव्यय; विरोध/विशेषार्थक (but/indeed)
laṃghayetshould transgress/skip
laṃghayet:
Kriya (Prohibited action/क्रिया)
TypeVerb
Root√laṅgh (लङ्घ् धातु)
Formविधिलिङ् (optative); तृतीयपुरुष; एकवचन; परस्मैपदम्

Sūta (Lomaharṣaṇa) speaking to the sages (deduced)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Scene: A śrāddha scene at Prabhāsa: a priest and householder seated on kuśa grass, offering piṇḍa and tila-water; a sun-dial/pañcāṅga marks kutapa; the priest gestures ‘do not cross rauhiṇa’ as the rite progresses (ārohaṇa).

K
Kutapa (muhūrta)
R
Rauhiṇa (muhūrta)
Ś
Śrāddha

FAQs

Wisdom in dharma is practical: begin and complete sacred duties within the proper auspicious window.

Prabhāsa-kṣetra, where Śrāddha is taught as a powerful rite when aligned with kutapa and rauhiṇa timings.

Start Śrāddha in kutapa muhūrta and do not extend beyond rauhiṇa muhūrta.