Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 65

मांगल्यमभिषेकं च मलमासे विवर्जयेत् । नित्यनैमित्तिके कुर्यात्प्रयतः सन्मलिम्लुचे । तीर्थे स्नानं गज च्छायां प्रेतश्राद्धं तथैव च

māṃgalyamabhiṣekaṃ ca malamāse vivarjayet | nityanaimittike kuryātprayataḥ sanmalimluce | tīrthe snānaṃ gaja cchāyāṃ pretaśrāddhaṃ tathaiva ca

ในเดือนมลมาสพึงงดพิธีมงคล (มางคลยะ) และพิธีอภิเษก (อภิเษกะ) แต่ผู้มีวินัยควรกระทำหน้าที่ประจำวันและหน้าที่ตามกาล (นิตย์–ไนมิตติกะ) แม้ในเดือน ‘มลิมลุจะ’ นั้นด้วย อีกทั้งการอาบน้ำในตีรถะ การให้ทาน ‘คชฉายา’ และการทำศราทธะให้ผู้ตายใหม่ ก็เป็นสิ่งควรสรรเสริญ

माङ्गल्यम्auspicious ceremony
माङ्गल्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमाङ्गल्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
अभिषेकम्consecratory bathing/anointing
अभिषेकम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअभिषेक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
and
:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक निपात (conjunction)
मलमासेin the intercalary month
मलमासे:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमलमास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन
विवर्जयेत्should avoid
विवर्जयेत्:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootवि + वर्ज् (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
नित्यनैमित्तिकेin daily and occasional (rites)
नित्यनैमित्तिके:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootनित्य (प्रातिपदिक) + नैमित्तिक (प्रातिपदिक)
Formइतरेतर-द्वन्द्व (नित्यं च नैमित्तिकं च कर्म), नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; कर्म-प्रकारवाचक
कुर्यात्should perform
कुर्यात्:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
प्रयतःbeing disciplined/pure
प्रयतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootप्रयत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; कर्तृ-विशेषणम्
सन्being
सन्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootअस् (धातु) + सत् (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formशतृ (present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; ‘प्रयतः’ इत्यस्य सह कर्तृ-विशेषणम्
मलिम्लुचेin the Malimluca (intercalary month)
मलिम्लुचे:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमलिम्लुच् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; ‘मलमास’ इत्यस्य पर्याय/विशेषणरूपेण
तीर्थेat a sacred ford/place
तीर्थे:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन
स्नानम्bathing
स्नानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्नान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
गजof an elephant
गज:
Shashthi-sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootगज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; ‘च्छायाम्’ इति सम्बन्ध (genitive)
च्छायाम्shade
च्छायाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootछाया (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
प्रेतश्राद्धम्funeral śrāddha for the departed
प्रेतश्राद्धम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootप्रेत (प्रातिपदिक) + श्राद्ध (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (प्रेतस्य श्राद्धम्), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
तथाlikewise
तथा:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय, प्रकारवाचक (adverb)
एवindeed/also
एव:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिपात (particle), अवधारणार्थक
and
:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक निपात (conjunction)

Sūta (deduced from Purāṇic narration style within Prabhāsa-khaṇḍa)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Scene: A calendrical scene: a priest points to a lunar calendar marked ‘malamāsa’; a wedding/abhiṣeka is shown deferred, while devotees perform daily worship, bathe at a tīrtha, offer charity labeled ‘gaja-chāyā’, and conduct a simple preta-śrāddha.

M
Malamāsa
A
Abhiṣeka
T
Tīrtha
P
Pretaśrāddha
G
Gaja-chāyā dāna

FAQs

Avoid ostentatious ‘auspicious’ ceremonies in malamāsa, but never neglect obligatory dharma; tīrtha-bathing and pitṛ-duties remain meritorious.

Tīrtha-snāna is praised within the Prabhāsakṣetra-māhātmya, implying pilgrimage bathing at Prabhāsa and related sacred waters.

Avoid māṅgalya and abhiṣeka in malamāsa; continue nitya/naimittika karmas; perform tīrtha-snāna, gaja-chāyā dāna, and preta-śrāddha.