Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 59

वर्षेवर्षे तु यच्छ्राद्धं मातापित्रोर्मृतेऽहनि । मलमासे न कर्तव्यं व्यासस्य वचनं यथा

varṣevarṣe tu yacchrāddhaṃ mātāpitrormṛte'hani | malamāse na kartavyaṃ vyāsasya vacanaṃ yathā

ศราทธะประจำปีที่ทำในวันครบรอบมรณกาลของมารดาหรือบิดา ไม่พึงประกอบในมลมาส (เดือนแทรก) ตามวจนะของพระวยาสะ

वर्षेin a year
वर्षे:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootवर्ष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, सप्तमी-विभक्तिः (Locative), एकवचनम्
वर्षे(again) in a year
वर्षे:
Kāla-adhikaraṇa (कालाधिकरण)
TypeNoun
Rootवर्ष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्; पुनरुक्तिः (वर्षे वर्षे = every year)
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्ययम् (particle: contrast/emphasis)
यत्which
यत्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; सम्बन्धक-विशेषणम् (relative)
श्राद्धम्śrāddha (annual rite)
श्राद्धम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootश्राद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
मातापित्रोःof mother and father
मातापित्रोः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमाता + पितृ (प्रातिपदिक)
Formपुं/स्त्री-समाहारः, षष्ठी-विभक्तिः (Genitive), द्विवचनम्; इतरेतर-द्वन्द्वः (माता च पिताच)
मृतेupon (their) death
मृते:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootमृ (धातु) → मृत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्तः (past participle), नपुंसकलिङ्गः, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘when (they are) dead’
अहनिon the day
अहनि:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootअहन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, सप्तमी-विभक्तिः (Locative), एकवचनम्
मलमासेin the intercalary/impure month (malamāsa)
मलमासे:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootमल + मास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्मधारयः (मलः मासः)
not
:
Pratiṣedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्ययम्
कर्तव्यम्should be done
कर्तव्यम्:
Vidhi/Pratiṣedha (विधि/प्रतिषेध)
TypeAdjective
Rootकृ (धातु) → कर्तव्य (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formतव्यत्-प्रत्ययान्त कृदन्तः (gerundive/obligatory), नपुंसकलिङ्गः, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘to be done’
व्यासस्यof Vyāsa
व्यासस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootव्यास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्
वचनम्statement, word
वचनम्:
Pramāṇa/Hetu (प्रमाण/हेतु)
TypeNoun
Rootवचन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
यथाas, according to
यथा:
Upamā/Anusāra (उपमा/अनुसार)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्ययम् (comparative particle: ‘as/according to’)

Sūta (Lomaharṣaṇa) (deduced)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Scene: A pilgrim family at Prabhāsa performs pitṛ-tarpaṇa beside the sea/river-mouth, while a learned brāhmaṇa points to a pañcāṅga indicating malamāsa; the rite is respectfully deferred to the proper month in obedience to Vyāsa’s word.

V
Vyāsa
M
Malamāsa
Ś
Śrāddha
M
Mātā
P
Pitā

FAQs

Even ancestral devotion follows cosmic order; scripture sets calendar boundaries so rites align with sacred time.

The verse is part of Prabhāsa-kṣetra Māhātmya’s dharma teaching; it does not single out a separate tīrtha by name.

Do not perform the yearly death-anniversary śrāddha for parents during malamāsa; follow Vyāsa’s injunction.