Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 4

Devanagari script

देव्युवाच । कोऽसौ मंकिर्महादेव कथं लिंगं प्रतिष्ठितम् । किं प्रभावं च तल्लिंगमेतन्मे वद विस्तरात्

Transliteration

devyuvāca | ko'sau maṃkirmahādeva kathaṃ liṃgaṃ pratiṣṭhitam | kiṃ prabhāvaṃ ca talliṃgametanme vada vistarāt

Translation

พระเทวีตรัสว่า: “ข้าแต่มหาเทพ มังคีผู้นี้คือผู้ใด? ศิวลึงค์นั้นได้อัญเชิญประดิษฐานไว้โดยประการใด? และศิวลึงค์นั้นมีอานุภาพเช่นไร? ขอทรงโปรดตรัสบอกโดยพิสดารเถิด”

Word by Word

• देवी: the Goddess
• देवी: Karta (Speaker/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: देवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Speech act/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट् (परोक्षभूत/Perfect), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन

• कः: who
• कः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; प्रश्नवाचक सर्वनाम

• असौ: that (person)
• असौ: Karta (Subject complement/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: असद्/अदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; निर्देशवाचक सर्वनाम

• मंकि: Maṃki
• मंकि: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मंकि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; नाम (proper noun)

• महादेव: O Mahādeva
• महादेव: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: महादेव (प्रातिपदिक; महा + देव)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; समासः कर्मधारयः

• कथम्: how
• कथम्: Sambandha (Interrogative/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: कथम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रश्नवाचक क्रियाविशेषण (how)

• लिङ्गम्: the liṅga
• लिङ्गम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; अत्र प्रश्ने कर्मरूपेण (किं?—लिङ्गम्)

• प्रतिष्ठितम्: was स्थापित/established
• प्रतिष्ठितम्: Kriya (State/result/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्रति + स्था (धातु)
• Form: कृदन्त (भूतकर्मणि क्त-प्रत्ययान्त); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘लिङ्गम्’ इत्यस्य विधेयम्

• किम्: what
• किम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; प्रश्नवाचक सर्वनाम

• प्रभावम्: power; efficacy
• प्रभावम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: प्रभाव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय-बोधक निपात

• तत्: that
• तत्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण (लिङ्गम् इत्यस्य)

• लिङ्गम्: liṅga
• लिङ्गम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• एतत्: this
• एतत्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण (लिङ्गम् इत्यस्य)

• मे: to me; for me
• मे: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम (genitive)

• वद: tell
• वद: Kriya (Command/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वद् (धातु)
• Form: लोट् (imperative), परस्मैपद, मध्यम-पुरुष, एकवचन

• विस्तरात्: in detail
• विस्तरात्: Sambandha (Manner/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: विस्तर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन; अव्ययीभावार्थे (विस्तरेण = in detail)

Speaker

Devī (Pārvatī)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Īśvara/Mahādeva (as respondent)

Visual Art Cues

Scene: Devī, seated in attentive poise, asks Mahādeva about the identity of Maṃki, the installation of a liṅga, and its specific power; the setting evokes a sacred narrative space with subtle signs of Prabhāsa’s coastal sanctity.

Characters & Entities

• Devī
• Mahādeva (Śiva)
• Maṃki
• Liṅga (Maṃkīśvara)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sacred places are best approached through inquiry—understanding origin, installation, and spiritual potency.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Maṃkīśvara Liṅga and its shrine within Prabhāsakṣetra.

What ritualistic prescription is mentioned?

No ritual is prescribed; the verse introduces the forthcoming narrative about liṅga-pratiṣṭhā and its prabhāva.