Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 5

उष्मा तदुद्भवो देवि निर्गच्छन्नवरोधितः । दशकोटिप्रविस्तीर्णं ज्वालाग्रं लिंगरूपधृक्

uṣmā tadudbhavo devi nirgacchannavarodhitaḥ | daśakoṭipravistīrṇaṃ jvālāgraṃ liṃgarūpadhṛk

โอ้เทวี ความร้อนที่บังเกิดจากมันพวยพุ่งออกมาโดยไร้สิ่งกีดขวาง; ปลายเปลวเพลิงอันทรงรูปเป็นลิงคะ แผ่กว้างไกลถึงสิบโกฏิ

उष्माheat, fiery heat
उष्मा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootउष्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन (Singular)
तदुद्भवःarisen from that
तदुद्भवः:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + उद्भव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (तस्मात् उद्भवः = arising from that)
देविO goddess
देवि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन
निर्गच्छन्going out, issuing forth
निर्गच्छन्:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootनिर्गम् (धातु) + शतृ (कृदन्त)
Formवर्तमान-कृदन्त (Present active participle, शतृ), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; √गम् with उपसर्ग ‘निर्’
अवरोधितःunobstructed
अवरोधितः:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअव-रुध् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि-कृदन्त (Past passive participle, क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘not obstructed’ (नञ्-भावार्थ)
दशकोटिप्रविस्तीर्णम्spread over ten crores (in extent)
दशकोटिप्रविस्तीर्णम्:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदश (संख्या) + कोटि (प्रातिपदिक) + प्रविस्तीर्ण (प्रातिपदिक/कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; समासः (दश-कोटि-प्रविस्तीर्ण = ten-crore in extent)
ज्वालाग्रम्the tip/point of flame
ज्वालाग्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootज्वाला (प्रातिपदिक) + अग्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (ज्वालायाः अग्रं)
लिङ्गरूपधृक्bearing the form of a liṅga
लिङ्गरूपधृक्:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootलिङ्ग (प्रातिपदिक) + रूप (प्रातिपदिक) + धृ (धातु) + क्विप् (कृदन्त)
Formकृदन्त (धृ + क्विप् = धृक् ‘bearing’), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः (लिङ्ग-रूपं धत्ते)

Śiva (Īśvara)

Tirtha: Sparśa-liṅga / Tejomaya-liṅga manifestation at Prabhāsa

Type: temple

Listener: Devī

Scene: A colossal flame-tip erupts from the concealed source, spreading ‘ten koṭis’ in extent; the blaze itself takes liṅga-form—an immense vertical fiery presence.

H
Heat (Uṣmā)
J
Jvālā (flame)
L
Liṅga (Śiva)

FAQs

Divine power cannot be truly suppressed; when obstructed, it manifests more intensely, revealing Śiva’s liṅga-form as transcendent radiance.

Mahāprabhāsa in Prabhāsa-kṣetra, portrayed as a site of fiery liṅga-manifestation.

No direct injunction; it describes a manifestation that underwrites the site’s sanctity.