Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 6

त्रुटिर्लवो निमेषश्च कला काष्ठा मुहूर्तकम् । रात्र्यहःपक्षमासाश्च अयनं वत्सरं युगम्

truṭirlavo nimeṣaśca kalā kāṣṭhā muhūrtakam | rātryahaḥpakṣamāsāśca ayanaṃ vatsaraṃ yugam

ตรุฏิ ลวะ นิเษษะ กะลา กาษฐา และมุหูรตะ; แล้วจึงเป็นกลางคืนและกลางวัน ปักษ์และเดือน; ต่อมาคืออายนะ (ครึ่งปี) ปี และยุค—นี่คือชั้นลำดับแห่งกาลเวลา

त्रुटिःtruṭi (a minute unit of time)
त्रुटिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootत्रुटि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (fem. nom. sg.)
लवःlava (a small unit of time)
लवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootलव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (masc. nom. sg.)
निमेषःnimeṣa (blink; time unit)
निमेषः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनिमेष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (masc. nom. sg.)
and
:
Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
कलाkalā (time unit)
कला:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकला (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (fem. nom. sg.)
काष्ठाkāṣṭhā (time unit)
काष्ठा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकाष्ठा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (fem. nom. sg.)
मुहूर्तकम्muhūrtaka (a muhūrta)
मुहूर्तकम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमुहूर्तक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (neut. nom. sg.)
रात्रि-अहः-पक्ष-मासाःnight, day, fortnight, and months
रात्रि-अहः-पक्ष-मासाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootरात्रि (प्रातिपदिक) + अहः (प्रातिपदिक) + पक्ष (प्रातिपदिक) + मास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; इतरेतर-द्वन्द्व (masc. nom. pl.; night, day, fortnight, months)
and
:
Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
अयनम्ayana (half-year course)
अयनम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअयन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (neut. nom. sg.)
वत्सरम्year
वत्सरम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवत्सर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (neut. nom. sg.)
युगम्yuga (age)
युगम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (neut. nom. sg.)

Īśvara (Śiva)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Scene: A serene teaching scene at Prabhāsa: a sage enumerates time-units while the sea and a temple silhouette suggest Somnātha; above, a cosmic wheel of time shows gradations from tiny sparks (truṭi) to vast rings (yuga).

T
Truṭi
L
Lava
N
Nimeṣa
K
Kalā
K
Kāṣṭhā
M
Muhūrta
P
Pakṣa
M
Māsa
A
Ayana
V
Vatsara
Y
Yuga

FAQs

Dharma is practiced in measured time; understanding kāla-vibhāga sanctifies daily life and ritual timing.

Prabhāsakṣetra, as the Māhātmya’s setting, is linked with the revelation of sacred time-order.

Not a specific rite, but the framework supports muhūrta-based worship and tithi/pakṣa observances.