Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 56

प्राणात्प्रजापतेर्जन्म तस्य दक्षस्य कीर्तितम् । अस्मिन्मन्वन्तरे देवि दक्षः प्राचेतसोऽभवत्

prāṇātprajāpaterjanma tasya dakṣasya kīrtitam | asminmanvantare devi dakṣaḥ prācetaso'bhavat

มีการเล่าว่า ทักษะบังเกิดจากปราณ—ลมหายใจแห่งชีวิต—ของปรชาปติ และในมนวันตระนี้ โอ้เทวี ทักษะเป็นที่รู้จักในนาม “ปราเจตสะ”

प्राणात्from (the) breath
प्राणात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootप्राण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, पञ्चमी-विभक्तिः (Ablative/5th), एकवचनम्
प्रजापतेःof Prajāpati
प्रजापतेः:
Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठीसम्बन्ध)
TypeNoun
Rootप्रजापति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः (Genitive/6th), एकवचनम्
जन्मbirth/origin
जन्म:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootजन्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), एकवचनम्
तस्यof him
तस्य:
Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठीसम्बन्ध)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे/नपुंसकलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः (Genitive/6th), एकवचनम्
दक्षस्यof Dakṣa
दक्षस्य:
Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठीसम्बन्ध)
TypeNoun
Rootदक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः (Genitive/6th), एकवचनम्
कीर्तितम्is narrated/declared
कीर्तितम्:
Kriya (Predicative/क्रियासमान)
TypeAdjective
Root√कीर्त् (धातु) → कीर्तित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्तम् (क्त); नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), एकवचनम्; कर्मणि-भावे (it is said/recorded)
अस्मिन्in this
अस्मिन्:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (Locative/7th), एकवचनम्
मन्वन्तरेmanvantara
मन्वन्तरे:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमन्वन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (Locative/7th), एकवचनम्
देविO Goddess
देवि:
Sambodhana (Vocative/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, सम्बोधन-विभक्तिः (Vocative), एकवचनम्
दक्षःDakṣa
दक्षः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), एकवचनम्
प्राचेतसः(one) connected with Pracetas
प्राचेतसः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootप्राचेतस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), एकवचनम्; विशेषणम् (प्रचेतसः अपत्य/सम्बन्धी)
अभवत्became/was
अभवत्:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Formलङ्-लकारः (Imperfect/Past), प्रथमपुरुषः (3rd), एकवचनम्; परस्मैपदम्

Śiva (deduced)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Scene: Prajāpati as a luminous creator-figure exhales a subtle breath from which Dakṣa arises; a caption-like flourish marks ‘Prācetasa’ as an epithet, with sages recording the genealogy on palm-leaf manuscripts.

P
Prajāpati
P
Prāṇa
D
Dakṣa
P
Prācetasa
M
Manvantara
D
Devī

FAQs

It emphasizes that even great beings have manifold origins and roles across cycles, reminding devotees to see cosmic order beyond single historical episodes.

Prabhāsa Kṣetra is the overarching tīrtha praised in this section, providing the sacred frame for the narrative.

None is stated in this verse.