Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 59

सविता पश्चातात्सविता सप्तमं वरवर्णिनि । एवं बीजानि विन्यस्य आदित्यं स्थापयेच्छुभे

savitā paścātātsavitā saptamaṃ varavarṇini | evaṃ bījāni vinyasya ādityaṃ sthāpayecchubhe

ด้วยมนต์ “สวิตา ปัศจาตาต สวิตา…” โอผู้มีผิวพรรณงาม ย่อมถวายพยางค์บีชะลำดับที่เจ็ด ครั้นจัดวางบีชะมนต์แล้ว โอผู้เป็นมงคล พึงอัญเชิญและสถาปนาองค์อาทิตยะ

सविताSavitṛ
सविता:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसवितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
पश्चात्afterwards / behind
पश्चात्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootपश्चात् (अव्यय)
Formकाल/देश-अव्यय (adverb), अव्यय
आत्then / from (there)
आत्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootआत् (अव्यय)
Formनिपात (particle) ‘from/then’ (Vedic/archaic usage), अव्यय
सविता“savitā” (mantra-word)
सविता:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसवितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
सप्तमम्the seventh (one/part)
सप्तमम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसप्तम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
वरवर्णिनिO fair-complexioned one
वरवर्णिनि:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootवरवर्णिनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन; कर्मधारय: वरः वर्णः यस्याः सा
एवम्thus
एवम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formप्रकार-अव्यय (adverb), अव्यय
बीजानिseed-syllables
बीजानि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootबीज (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन
विन्यस्यhaving placed/arranged
विन्यस्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootवि-न्यस् (धातु) + ल्यप् (कृदन्त)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund, ल्यप्), अव्यय; धातु: न्यस्, उपसर्ग: वि
आदित्यम्the Sun (Āditya)
आदित्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootआदित्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
स्थापयेत्should स्थापित/establish
स्थापयेत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootस्था (धातु) + णिच् (causative)
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; धातु: स्था, णिच्-प्रत्यय (causative)
शुभेO auspicious one
शुभे:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootशुभ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन

Skanda (deduced from Prabhāsakṣetra-māhātmya instructional tone)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Listener: A addressed ‘varavarṇinī/śubhe’ (female interlocutor)

Scene: A sādhaka arranges seven bīja-syllables around a lotus-diagram and then installs radiant Āditya in the center; the setting evokes Prabhāsa’s sanctity with a coastal light and temple ambience.

S
Savitṛ
Ā
Āditya

FAQs

Right ordering (nyāsa) and reverent installation (sthāpana) make worship stable, complete, and auspicious.

Prabhāsakṣetra, where Āditya worship and installation are taught as a sacred rite.

Placing the seven bījas and then establishing (sthāpayet) Āditya using the Savitṛ mantra-opening for the seventh.