Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 40

यद्युगादिसहस्रेण व्यतीपातशतेन च । अयनानां सहस्रेण यत्फलं ज्येष्ठपुष्करे । तत्फलं समवाप्नोति सूर्यायार्घ्य निवेदने

yadyugādisahasreṇa vyatīpātaśatena ca | ayanānāṃ sahasreṇa yatphalaṃ jyeṣṭhapuṣkare | tatphalaṃ samavāpnoti sūryāyārghya nivedane

บุญผลใดที่ได้ ณ เชษฐปุษกระ ด้วยการถือปฏิบัติพันวันยุคาทิ ร้อยคราววยตีปาตะ และพันคราวแห่งการเปลี่ยนอายนะ บุญผลนั้นเองย่อมบรรลุได้ด้วยการถวายอรฆยะแด่พระสุริยะ

यत्whatever/that which
यत्:
Sambandha (Relative/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सम्बन्धक (relative)
युगादिसहस्रेणby a thousand (counts) of yugas etc.
युगादिसहस्रेण:
Karana (Measure/करण)
TypeNoun
Rootयुग (प्रातिपदिक) + आदि (अव्यय/प्रातिपदिक) + सहस्र (प्रातिपदिक)
Formसमासः: युगादीनां सहस्रम् (षष्ठी-तत्पुरुष); नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
व्यतीपातशतेनby a hundred (occurrences) of vyatīpāta
व्यतीपातशतेन:
Karana (Measure/करण)
TypeNoun
Rootव्यतीपात (प्रातिपदिक) + शत (प्रातिपदिक)
Formसमासः: व्यतीपातानां शतम् (षष्ठी-तत्पुरुष); नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
and
:
Sambandha (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक निपात
अयनानाम्of solstices/ayana-periods
अयनानाम्:
Sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
TypeNoun
Rootअयन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), बहुवचन
सहस्रेणby a thousand
सहस्रेण:
Karana (Measure/करण)
TypeNoun
Rootसहस्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
यत्फलम्the result which
यत्फलम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + फल (प्रातिपदिक)
Formसमासः: यत् फलम् (कर्मधारय/तत्पुरुष: ‘which fruit/result’); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
ज्येष्ठपुष्करेat Jyeṣṭha-puṣkara (tīrtha)
ज्येष्ठपुष्करे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootज्येष्ठ (प्रातिपदिक) + पुष्कर (प्रातिपदिक)
Formसमासः: ज्येष्ठं पुष्करम् (कर्मधारय; name of tīrtha); नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
तत्फलम्that same result
तत्फलम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + फल (प्रातिपदिक)
Formसमासः: तत् फलम् (‘that result’); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
समवाप्नोतिattains
समवाप्नोति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootआप् (धातु) + सम् (उपसर्ग) + अव (उपसर्ग)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
सूर्यायto the Sun
सूर्याय:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootसूर्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन
अर्घ्यarghya offering
अर्घ्य:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअर्घ्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (अर्घ्यम् understood; in compound-like usage)
निवेदनेin the act of offering
निवेदने:
Adhikarana (Occasion/अधिकरण)
TypeNoun
Rootनिवेदन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; भाववाचक (act of offering)

Īśvara (Śiva)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (merit compared to Jyeṣṭha-Puṣkara)

Type: kshetra

Listener: Devī

Scene: A split-scene: on one side the sacred lake of Puṣkara with crowds on auspicious days; on the other, a lone devotee at Prabhāsa offering arghya to Sūrya—both framed as yielding equal merit.

S
Sūrya
J
Jyeṣṭha Puṣkara
V
Vyatīpāta
Y
Yugādi
A
Ayana

FAQs

Simple, devoted Sun-offering (sūryārghya) can confer extraordinary merit equal to rare, highly-auspicious tīrtha-occasions.

Jyeṣṭha Puṣkara is cited as a benchmark tīrtha whose merit is equaled by offering arghya to Sūrya.

Offering arghya (water-libation with reverence) to the Sun.