
บทนี้เป็นบทสนทนาระหว่างอีศวรกับเทวี กล่าวถึงลำดับการจาริกและพิธีกรรมภายในปรภาสกษेत्र อีศวรทรงชี้นำให้เทวีเสด็จไปยังลึงค์นาม “ไววัสวเตศวร” ซึ่งตั้งอยู่ในเขตทิศใต้ของส่วนทิศที่เป็นของเทวี และอยู่ห่างตามระยะที่กำหนดไว้ (นับเป็นหน่วยธนุ) ลึงค์นี้กล่าวกันว่าถูกประดิษฐานโดยไววัสวตมนู และเป็น “สรรวกามท” ผู้ประทานความปรารถนาทั้งปวง ใกล้ศาลเจ้ามี “เทวคาต” แหล่งน้ำศักดิ์สิทธิ์ที่เชื่อว่าขุดขึ้นโดยทิพย์ ใช้เป็นที่อาบน้ำชำระกายก่อนประกอบพิธี จากนั้นระบุลำดับบูชาอย่างมีวินัย คืออาบน้ำแล้วทำปูชาแบบปัญโจปจาร (เครื่องบูชาห้าประการ) ตามวิธี (วิธิ) ด้วยศรัทธาและการสำรวมอินทรีย์ ต่อด้วยการสวดสโตตรตามอฆอรวิธี จนสำเร็จผลคือได้สิทธิ และลงท้ายยืนยันว่าเป็นตอนหนึ่งในปรภาสขันฑะและปรภาสกษेत्रมหาตมยะ
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि लिंगं वैवस्वतेश्वरम् । देव्या दक्षिणदिग्भागे धनुस्त्रिंशकसंस्थितम्
อีศวรตรัสว่า: ต่อจากนั้น โอ้มหาเทวี พึงไปยังลึงค์นามว่าไววัสวเตศวร ซึ่งตั้งอยู่ทางทิศใต้แห่งบริเวณของเทวี ห่างออกไปสามสิบช่วงคันธนู
Verse 2
वैवस्वतेन मनुना स्थापितं सर्वकामदम् । तत्समीपे देवखातं तिष्ठते तु महाद्भुतम्
สถานที่นี้สถาปนาโดยไววัสวตมนู ผู้ประทานความปรารถนาทั้งปวงให้สำเร็จ ใกล้กันนั้นมีสระอัศจรรย์ชื่อว่า เทวขาตะ ตั้งอยู่
Verse 3
स्नात्वा तत्र वरारोहे यस्तं पूजयते नरः । पञ्चोपचारैर्विधिना भक्तिप्रह्वो जितेन्द्रियः । जपेदघोरविधिना स्तोत्रं सिद्धिं स चाप्नुयात्
เมื่ออาบน้ำ ณ ที่นั้นแล้ว โอ้ผู้มีสะโพกงาม ผู้ใดบูชาลึงค์นั้นตามพิธีด้วยเครื่องสักการะห้าประการ—นอบน้อมด้วยภักติ สำรวมอินทรีย์—แล้วสวดสโตตรตามวิธีอฆอระ ผู้นั้นย่อมได้บรรลุสิทธิ
Verse 169
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये वैवस्वतेश्वरमाहात्म्य वर्णनंनामैकोनसप्तत्युत्तरशततमोऽध्यायः
ดังนี้จบลงเป็นอธยายที่หนึ่งร้อยหกสิบเก้า ชื่อว่า “พรรณนามหิมาแห่งไววัสวเตศวร” ในภาคแรก ปรภาสกษेत्रมหาตมยะ ภายในปรภาสขันฑะ ภาคที่เจ็ด แห่งศรีสกันทมหาปุราณะ (สํหิตาแปดหมื่นหนึ่งพันโศลก)