Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 74

ग्रीवासूत्रकसिन्दूरैः पुष्पैर्धूपैस्तथार्चयेत् । तत्र सिद्धवटः पूज्यः शाखां चास्य विनिक्षिपेत्

grīvāsūtrakasindūraiḥ puṣpairdhūpaistathārcayet | tatra siddhavaṭaḥ pūjyaḥ śākhāṃ cāsya vinikṣipet

พึงบูชาพระนาง ณ ที่นั้นด้วยสายสุตรที่คอ (เครื่องราง), ผงสินดูร, ดอกไม้ และธูป ที่นั่นต้นสิทธวฏะ—“ไทรแห่งเหล่าสิทธะ”—ก็ควรบูชา และพึงวางกิ่งของมันเป็นเครื่องสักการะ

ग्रीवा-सूत्रक-सिन्दूरैःwith neck-ornaments, threads, and vermilion
ग्रीवा-सूत्रक-सिन्दूरैः:
Karana (Means/करण)
TypeNoun
Rootग्रीवा (प्रातिपदिक) + सूत्रक (प्रातिपदिक) + सिन्दूर (प्रातिपदिक)
Formइतरेतर-द्वन्द्व (ग्रीवा, सूत्रक, सिन्दूर), नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग-समाहारार्थे बहुवचन-प्रयोग; तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
पुष्पैःwith flowers
पुष्पैः:
Karana (Means/करण)
TypeNoun
Rootपुष्प (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
धूपैःwith incense
धूपैः:
Karana (Means/करण)
TypeNoun
Rootधूप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
तथाand likewise
तथा:
Samuccaya/Prakara (Manner/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (thus/also)
अर्चयेत्should worship
अर्चयेत्:
Kriya (Injunction/क्रिया)
TypeVerb
Rootअर्च् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (there)
सिद्धवटःthe sacred/efficacious banyan (Siddhavaṭa)
सिद्धवटः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसिद्ध + वट (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय (सिद्धः वटः), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
पूज्यःto be worshipped
पूज्यः:
Vidheyavisheshana (Predicate adjective/विधेयविशेषण)
TypeAdjective
Rootपूज् (धातु) → पूज्य (कृदन्त)
Formयत्-प्रत्ययान्त (gerundive), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘सिद्धवटः’ इति विशेष्यस्य विशेषणम्
शाखाम्a branch
शाखाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशाखा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
and
:
Samuccaya (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-बोधक अव्यय (conjunction)
अस्यof it/of him (of that tree)
अस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
विनिक्षिपेत्should place/deposit
विनिक्षिपेत्:
Kriya (Injunction/क्रिया)
TypeVerb
Rootवि + नि + क्षिप् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

Īśvara (Śiva)

Tirtha: Siddhavaṭa (at Prabhāsa)

Type: kund

Scene: Devotees adorn a goddess-image with sindūra and neck-threads, offer flowers and incense; beside it stands the grand Siddhavaṭa banyan, worshipped with lamps; a small branch is placed as a ritual token at its base.

S
Siddhavaṭa
B
Bhūtamātṛ (implied)

FAQs

Sacred geography includes both deity and landscape—worship extends to the holy tree that participates in the tīrtha’s sanctity.

Prabhāsa-kṣetra, specifically a locale featuring the sacred Siddhavaṭa.

Offer neck-threads, sindūra, flowers, and incense; also worship Siddhavaṭa and place a branch as a ritual token.