Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 25

एवं देवि तदा जातः क्षुधाक्रान्तो बभाष माम् । अतोऽहं क्षुधितं दृष्ट्वा वरं हीमं च दत्तवान्

evaṃ devi tadā jātaḥ kṣudhākrānto babhāṣa mām | ato'haṃ kṣudhitaṃ dṛṣṭvā varaṃ hīmaṃ ca dattavān

ดังนี้แล โอ้เทวี ครั้นเขาบังเกิดแล้ว ถูกความหิวครอบงำจึงกล่าวแก่เรา ครั้นเราเห็นว่าเขาหิวโหย จึงประทานพรหนึ่งแก่เขา—ทั้งเหมาะสมและน่าเกรงขาม

एवम्thus
एवम्:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक क्रियाविशेषण (adverb of manner: “thus”)
देविO goddess
देवि:
Sambodhana (Address)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; सम्बोधन (8/सम्बोधन), एकवचन
तदाthen
तदा:
Kāla-adhikaraṇa (Time)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (temporal adverb)
जातःborn; having arisen
जातः:
Karta-anvaya (Predicate adjective to subject)
TypeAdjective
Rootजात (√जन् धातु; क्त-प्रत्यय, कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि/भूतभावे (past participle: “born/come to be”)
क्षुधाby hunger
क्षुधा:
Karaṇa (Instrument)
TypeNoun
Rootक्षुध्/क्षुधा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; तृतीया (3), एकवचन (instrumental: “by/with hunger”)
आक्रान्तःovercome; afflicted
आक्रान्तः:
Karta-anvaya (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootआक्रान्त (√क्रम् धातु; क्त-प्रत्यय, कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1), एकवचन; उपसर्ग-आ + क्त (past participle: “overcome/afflicted”)
बभाषspoke
बभाष:
Kriyā (Main verb)
TypeVerb
Root√भाष् (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/Perfect); प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
माम्me
माम्:
Karman (Object)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; द्वितीया (2), एकवचन
अतःtherefore
अतः:
Hetu/Logical connector
TypeIndeclinable
Rootअतः (अव्यय)
Formअव्यय; हेत्वर्थ/तस्मात्-अर्थे (therefore/from that)
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; प्रथमा (1), एकवचन
क्षुधितम्the hungry one
क्षुधितम्:
Karman (Object of dṛṣṭvā)
TypeAdjective
Rootक्षुधित (√क्षुध् धातु; क्त-प्रत्यय, कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया (2), एकवचन; क्त (past participle used adjectivally: “hungry”)
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Pūrvakāla-kriyā (Prior action)
TypeIndeclinable
Root√दृश् (धातु; त्वा-प्रत्यय, अव्ययकृदन्त)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund): “having seen”
वरम्a boon
वरम्:
Karman (Object)
TypeNoun
Rootवर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2), एकवचन
हीमम्cold; frost (hīma)
हीमम्:
Karman (Object, coordinated)
TypeNoun
Rootहीम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2), एकवचन
and
:
Samuccaya (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
दत्तवान्gave
दत्तवान्:
Kriyā (Main verb)
TypeVerb
Rootदत्तवत् (√दा धातु; क्तवत्-प्रत्यय, कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1), एकवचन; क्तवत्-प्रत्ययान्त (perfective participle used as finite: “gave/has given”)

Śiva (explicitly first-person and addressing Devī)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Listener: Devī

Scene: The newly arisen fierce being, hungry and urgent, addresses Śiva; Śiva responds with composed authority, preparing to grant a boon that will both empower and restrain.

D
Devī

FAQs

Divine compassion and governance convert raw power and hunger into regulated, dharma-aligned function through boons and boundaries.

Prabhāsakṣetra, as the māhātmya’s setting for Śiva’s ordering of powers connected to the kṣetra.

None; the verse introduces a boon that is detailed in the next verse.