Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 123

एवमेव पितॄणां च आगम्य स्वे च मन्दिरे । पिण्डप्रदानपूर्वं तु श्राद्धं कृत्वा विधानतः । पितरस्तस्य तुष्टा वै भवन्ति ब्रह्मणो दिनम्

evameva pitṝṇāṃ ca āgamya sve ca mandire | piṇḍapradānapūrvaṃ tu śrāddhaṃ kṛtvā vidhānataḥ | pitarastasya tuṣṭā vai bhavanti brahmaṇo dinam

ฉันนั้นแล เมื่อกลับถึงเรือนของตน พึงประกอบศราทธะถวายแด่บรรพชนตามแบบแผน โดยเริ่มด้วยการถวายปิณฑะ; แล้วปิตฤทั้งหลายของเขาย่อมพอใจตลอดหนึ่ง ‘วันแห่งพรหมา’

एवम्thus
एवम्:
Kriyāviśeṣaṇa (Manner)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय (प्रकारवाचक-क्रियाविशेषण) = indeclinable (manner adverb)
एवindeed/only
एव:
Avadhāraṇa (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय (अवधारण-निपात) = indeclinable (emphatic particle)
पितॄणाम्of the ancestors (pitṛs)
पितॄणाम्:
Sambandha (Genitival relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी (सम्बन्ध), बहुवचनम् = Genitive plural
and
:
Samuccaya
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चयबोधक-निपात)
आगम्यhaving come
आगम्य:
Pūrvakāla-kriyā (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootआ + गम् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund) = having come/after coming; उपसर्गः आ-
स्वेin one’s own
स्वे:
Adhikaraṇa (Location)
TypeAdjective
Rootस्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी (अधिकरण), एकवचनम् = Locative singular; विशेषणम् (to ‘mandire’)
and
:
Samuccaya
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चयबोधक-निपात)
मन्दिरेin the house/temple (home)
मन्दिरे:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमन्दिर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी (अधिकरण), एकवचनम् = Locative singular
पिण्डप्रदानपूर्वम्preceded by offering of piṇḍas
पिण्डप्रदानपूर्वम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier of object)
TypeAdjective
Rootपिण्ड (प्रातिपदिक) + प्रदान (प्रातिपदिक) + पूर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (कर्म), एकवचनम् = Accusative singular; विशेषणम् (to ‘śrāddham’); समासः: पिण्डप्रदानस्य पूर्वम् (genitive tatpuruṣa)
तुbut/indeed
तु:
Sambandha-bodhaka (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय (विरोध/अन्वय-निपात) = indeclinable (particle)
श्राद्धम्śrāddha rite
श्राद्धम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootश्राद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (कर्म), एकवचनम् = Accusative singular
कृत्वाhaving performed
कृत्वा:
Pūrvakāla-kriyā (Prior action)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund) = having done/performed
विधानतःaccording to the prescribed procedure
विधानतः:
Kriyāviśeṣaṇa (Manner)
TypeIndeclinable
Rootविधान (प्रातिपदिक) + तस् (तद्धित)
Formअव्यय (तसिल्-प्रत्ययान्त) = indeclinable adverb ‘according to rule’
पितरःthe ancestors
पितरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (कर्ता), बहुवचनम् = Nominative plural
तस्यof him/of that person
तस्य:
Sambandha (Possessor)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक; षष्ठी (सम्बन्ध), एकवचनम् = Genitive singular
तुष्टाःsatisfied/pleased
तुष्टाः:
Kartṛ-samānādhikaraṇa (Subject complement)
TypeAdjective
Rootतुष्ट (कृदन्त-प्रातिपदिक; तुष् धातोः क्त)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, बहुवचनम् = Nominative plural; क्त-प्रत्ययान्त (past participle) used adjectivally
वैindeed
वै:
Avadhāraṇa (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formअव्यय (निश्चयार्थक-निपात) = indeclinable (emphatic)
भवन्तिbecome/are
भवन्ति:
Kriyā (Predicate)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलट् (present indicative), परस्मैपद; प्रथमपुरुषः, बहुवचनम् = 3rd person plural
ब्रह्मणःof Brahmā
ब्रह्मणः:
Sambandha (Genitive qualifier)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग; षष्ठी (सम्बन्ध), एकवचनम् = Genitive singular
दिनम्for a day (a ‘day of Brahmā’)
दिनम्:
Kāla-adhikaraṇa (Time-extent/कालाधिकरण)
TypeNoun
Rootदिन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (कर्म), एकवचनम् = Accusative singular (duration/extent)

Skanda (deduced from Prabhāsa-kṣetra māhātmya narrative style)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (as the motivating tīrtha context)

Type: kshetra

Scene: Returning home after pilgrimage, the householder performs śrāddha: piṇḍas arranged on darbha, water for tarpaṇa, brāhmaṇas seated; the unseen ancestors are implied as satisfied, luminous presences.

P
Pitṛ
Ś
Śrāddha
P
Piṇḍa
B
Brahmā

FAQs

Householder dharma includes gratitude to ancestors; properly performed śrāddha yields profound and enduring pitṛ-satisfaction.

The śrāddha instruction is situated within the Prabhāsa-kṣetra māhātmya, which amplifies the merit of such rites.

Perform śrāddha at home according to injunctions, beginning with piṇḍa offerings to the ancestors.