Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 117

सरसेन तु तोयेन कृतखण्डेन वै शुभम् । सुवासिनीनां पेयं वै दातव्यं च द्विजन्मनाम्

sarasena tu toyena kṛtakhaṇḍena vai śubham | suvāsinīnāṃ peyaṃ vai dātavyaṃ ca dvijanmanām

ด้วยน้ำหอมและน้ำตาลทรายขาวอันประณีต จัดเป็นเครื่องดื่มมงคล ควรถวายแก่สตรีผู้เป็นมงคล (สุวาสินี) และมอบแก่ทวิชะด้วย

सरसेनwith flavorful/juicy
सरसेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootसरस (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन; विशेषण (qualifying तोयेन)
तुindeed
तु:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविशेषार्थक अव्यय
तोयेनwith water
तोयेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतोय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया विभक्ति, एकवचन
कृतखण्डेनwith prepared sugar (pieces)
कृतखण्डेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootकृत (कृदन्त; √कृ धातु) + खण्ड (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया विभक्ति, एकवचन; विशेषण (qualifying तोयेन); कर्मधारयः (कृतः खण्डः यस्मिन्/येन = having prepared sugar-pieces)
वैindeed
वै:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिश्चयार्थक अव्यय (indeed)
शुभम्auspicious, good
शुभम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootशुभ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया विभक्ति, एकवचन; विधेय-विशेषण (predicative)
सुवासिनीनाम्for married women (auspicious women)
सुवासिनीनाम्:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootसुवासिनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी विभक्ति (Genitive/6th), बहुवचन
पेयंa drinkable beverage
पेयं:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपेय (कृदन्त; √पा धातु, यत् प्रत्यय)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया विभक्ति, एकवचन; भाव्य/योग्य अर्थः (fit to be drunk)
वैindeed
वै:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिश्चयार्थक अव्यय
दातव्यम्should be given
दातव्यम्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√दा (धातु) + तव्यत् (कृत्प्रत्यय)
Formकृदन्त-भावे प्रयोगः; विधिलिङ्गार्थक कर्तव्यता (gerundive/obligatory); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मणि-भावः (to be given)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय
द्विजन्मनाम्for the twice-born (Brahmins etc.)
द्विजन्मनाम्:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootद्वि (संख्या) + जन्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी विभक्ति, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (द्विजन्मा = द्विजः)

Skanda (deduced from Prabhāsa-kṣetra māhātmya narrative style)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Listener: Devī (implied)

Scene: Auspicious drink prepared with fragrant water and sugar is poured into cups and served ceremonially to suvāsinīs and dvijas seated in honor at the tīrtha pavilion.

D
Dvijanman

FAQs

Merit increases when offerings are pure, auspicious, and given to worthy recipients with proper intent.

Prabhāsa-kṣetra is the sacred context where such offerings are taught as spiritually potent.

Prepare a drink with fragrant water and refined sugar and offer it to suvāsinīs and to the twice-born.