Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 135

युष्माकं प्रीणनं कृत्वाऽ तृप्तिं यास्यंति देवताः । भवंतो भूमिदेवा वै सर्वे पूज्या भविष्यथ

yuṣmākaṃ prīṇanaṃ kṛtvā' tṛptiṃ yāsyaṃti devatāḥ | bhavaṃto bhūmidevā vai sarve pūjyā bhaviṣyatha

เมื่อทำให้ท่านทั้งหลายพอใจ เหล่าเทวะก็ย่อมบรรลุความอิ่มเอมแท้จริง ท่านทั้งหลายเป็น ‘เทวะบนแผ่นดิน’ โดยแท้ และท่านทั้งปวงจักเป็นผู้ควรแก่การบูชา

युष्माकम्of you (all)
युष्माकम्:
सम्बन्ध (Possessor)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), बहुवचन; सर्वनाम
प्रीणनम्pleasing (act)
प्रीणनम्:
कर्म (Object)
TypeNoun
Rootप्रीणन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; भाववाचक-नाम (act of pleasing)
कृत्वाhaving done
कृत्वा:
पूर्वकाल-क्रिया (Prior action)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund), ‘having done’
तृप्तिम्satisfaction
तृप्तिम्:
कर्म (Object)
TypeNoun
Rootतृप्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन
यास्यन्तिwill attain/go to
यास्यन्ति:
क्रिया (Action)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), प्रथम-पुरुष (3rd), बहुवचन; परस्मैपद
देवताःthe deities
देवताः:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootदेवता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन
भवन्तःyou (honored ones)
भवन्तः:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootभवत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन; आदरार्थक-सर्वनाम (honorific pronoun)
भूमिदेवाःearth-gods (brāhmaṇas)
भूमिदेवाः:
कर्ता (Subject; apposition to भवन्तः)
TypeNoun
Rootभूमि + देव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन; समासः—भूमेः देवाः/भूमौ देवाः (कर्मधारयः; ‘gods on earth’ = brāhmaṇas)
वैindeed
वै:
सम्बन्ध (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपात (particle/emphasis)
सर्वेall
सर्वे:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन; विशेषणम् (भवन्तः/भूमिदेवाः इति)
पूज्याःworthy of worship
पूज्याः:
प्रेडिकेट-विशेषण (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootपूज्य (प्रातिपदिक; कृदन्त-विशेषण)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन; क्तव्यत्-प्रत्ययान्त (gerundive: ‘to be worshipped’)
भविष्यथyou will be
भविष्यथ:
क्रिया (Action)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), मध्यम-पुरुष (2nd), बहुवचन; परस्मैपद

Gāyatrī (Veda-mātā, personified)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Listener: Brāhmaṇas (and by extension pilgrims/hearers)

Scene: Gāyatrī proclaims that the gods are satisfied when brāhmaṇas are satisfied; the brāhmaṇas are hailed as ‘earthly gods’ and become worthy of worship.

G
Gāyatrī
D
Devatās
B
Brāhmaṇas

FAQs

Service to worthy brāhmaṇas is presented as a direct way to please the devas and establish dharma in the world.

The teaching occurs in the Prabhāsakṣetra Māhātmya, pointing to Prabhāsa as a prime field for merit.

The implied prescription is to please and honor brāhmaṇas—primarily through hospitality, gifts, and reverential worship.