Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 12

तया सार्धं हि राजेन्द्रो भोगान्स बुभुजे सदा । भुंजमानस्य भोगान्वै चिरकालो गतस्तदा

tayā sārdhaṃ hi rājendro bhogānsa bubhuje sadā | bhuṃjamānasya bhogānvai cirakālo gatastadā

พระราชาผู้เป็นใหญ่ทรงเสวยราชโภคอยู่เสมอร่วมกับนาง และเมื่อทรงเสวยโภคเช่นนั้น กาลเวลายาวนานก็ล่วงไป

तयाwith her / by her
तया:
Sahakāraka (सहकारी/सह)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (करण), एकवचनम्; सर्वनाम-रूपम् (Instrumental singular, feminine)
सार्धम्together with
सार्धम्:
Sambandha (सम्बन्ध/सह)
TypeIndeclinable
Rootसार्धम् (अव्यय)
Formअव्ययम्; सहार्थक-निपातः/उपपद-अव्ययम् (indeclinable meaning 'together with')
हिindeed / for
हि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपातः (emphatic/causal particle)
राजेन्द्रःthe king (lord of kings)
राजेन्द्रः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootराजेन्द्र (प्रातिपदिक; राजा + इन्द्र)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; तत्पुरुष-समासः (राज्ञाम् इन्द्रः)
भोगान्enjoyments / pleasures
भोगान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootभोग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम् (Accusative plural)
he
:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम-रूपम् (he)
बुभुजेenjoyed
बुभुजे:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootभुज् (धातु)
Formलिट्-लकारः (परोक्शभूत/Perfect), प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्
सदाalways
सदा:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्ययम् (adverb of time)
भुञ्जमानस्यof (him) enjoying
भुञ्जमानस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeVerb
Rootभुज् (धातु) + शानच् (प्रत्यय)
Formवर्तमान-कृदन्तः (शानच्), परस्मैपदी; षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्; पुंलिङ्गे (Genitive singular: 'of (him) enjoying')
भोगान्enjoyments
भोगान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootभोग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम्
वैindeed
वै:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपातः (emphatic particle)
चिरकालःa long time
चिरकालः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootचिरकाल (प्रातिपदिक; चिर + काल)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्मधारय-समासः (चिरः कालः)
गतःpassed / elapsed
गतः:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु) + क्त (प्रत्यय)
Formभूतकृदन्तः (क्त), पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्तरि प्रयोगः (gone/elapsed)
तदाthen
तदा:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्ययम् (then)

Narrator (contextual Purāṇic narrator within Prabhāsakṣetramāhātmya; likely Sūta/Lomaharṣaṇa)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Scene: A palace interior with the royal couple seated in relaxed enjoyment—music, attendants, garlands—while a subtle motif of passing time appears (setting sun, turning water-clock, or seasonal change outside).

S
Sudarśana
S
Sunandā

FAQs

Worldly enjoyments are transient; Purāṇic storytelling often uses the passage of time to pivot toward vrata and tīrtha-centered dharma.

Prabhāsa-kṣetra is the overarching sacred setting, though this verse itself is narrative setup.

None; it foreshadows the later turn toward Śivarātri observance.