Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 10

तस्मिन्पुरवरे रम्ये राज्यं निहतकण्टकम् । करोति बान्धवैः सार्द्धमृद्धियुक्तः सुदर्शनः । हिरण्यदत्तस्य सुतो जातो गांधारकन्यया

tasminpuravare ramye rājyaṃ nihatakaṇṭakam | karoti bāndhavaiḥ sārddhamṛddhiyuktaḥ sudarśanaḥ | hiraṇyadattasya suto jāto gāṃdhārakanyayā

ในนครอันงามและประเสริฐนั้น สุทรรศนะผู้เปี่ยมด้วยศรีสมบัติ ปกครองราชอาณาจักรที่ไร้หนาม (ปราศจากทุกข์ภัย) ร่วมกับญาติวงศ์ทั้งหลาย เขาเป็นโอรสของหิรัณยทัตตะ ประสูติจากกุมารีแห่งคันธาระ

तस्मिन्in that
तस्मिन्:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन
पुरवरेin the excellent city
पुरवरे:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपुर-वर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; तत्पुरुषः—पुराणां वरम् (श्रेष्ठं नगरम्)
रम्येbeautiful
रम्ये:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootरम्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; पुरवरे इति विशेषणम्
राज्यम्the kingdom
राज्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootराज्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
निहतकण्टकम्with troubles removed
निहतकण्टकम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier of rājya/विशेषण)
TypeAdjective
Rootनिहत-कण्टक (प्रातिपदिक/कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; तत्पुरुषः—कण्टकाः (उपद्रवाः) निहताः यस्मिन् (having its thorns/evils destroyed); ‘निहत’ (क्त)
करोतिmakes, administers
करोति:
Kriya (Main verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
बान्धवैःwith kinsmen
बान्धवैः:
Sahakāraka (Association/सह)
TypeNoun
Rootबान्धव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/सह), बहुवचन
सार्द्धम्together with
सार्द्धम्:
Sahakāraka (Association/सह)
TypeIndeclinable
Rootसार्द्धम् (अव्यय)
Formअव्यय, सहार्थक (with/together)
ऋद्धियुक्तःendowed with prosperity
ऋद्धियुक्तः:
Viśeṣaṇa (Qualifier of Sudarśana/विशेषण)
TypeAdjective
Rootऋद्धि-युक्त (प्रातिपदिक/कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; तत्पुरुषः—ऋद्ध्या युक्तः (तृतीया-तत्पुरुष); ‘युक्त’ (क्त)
सुदर्शनःSudarśana
सुदर्शनः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसुदर्शन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन
हिरण्यदत्तस्यof Hiraṇyadatta
हिरण्यदत्तस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootहिरण्यदत्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन; कर्मधारयः—हिरण्यं दत्तं येन (name)
सुतःson
सुतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
जातःborn
जातः:
Kriya (Predicative/क्रिया-सम्बन्ध)
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
Formकृदन्त (क्त/भूत), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘जात’ = born
गान्धारकन्ययाby a Gandhāra maiden
गान्धारकन्यया:
Karana (Agent/Source in birth context/करण)
TypeNoun
Rootगान्धार-कन्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन; तत्पुरुषः—गान्धारस्य कन्या (षष्ठी-तत्पुरुष); तृतीया—जननी-कर्तृ (by/from a Gandhāra maiden)

Narrator (contextual Purāṇic narrator within Prabhāsakṣetramāhātmya; likely Sūta/Lomaharṣaṇa continuing the account)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Scene: King Sudarśana enthroned in a fortified city hall, surrounded by kinsmen-counsellors; symbols of prosperity—granaries, tribute, orderly guards—convey a trouble-free realm.

S
Sudarśana
H
Hiraṇyadatta
G
Gandhāra

FAQs

Prosperity and stable rule are portrayed as fruits of dharma, where a king removes ‘thorns’—injustice and suffering—from society.

The larger passage belongs to Prabhāsa-kṣetra māhātmya; this verse sets the human lineage context before the tīrtha and vrata teaching unfolds.

None directly in this verse; it introduces Sudarśana’s background before the later Śivarātri-vrata discussion.