Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 5

एवं श्रुत्वा तदा ब्रह्मा ध्यानं कृत्वा तु निश्चलम् । आह्वयत्सर्वतीर्थानि पुष्करादीनि सर्वशः

evaṃ śrutvā tadā brahmā dhyānaṃ kṛtvā tu niścalam | āhvayatsarvatīrthāni puṣkarādīni sarvaśaḥ

ครั้นได้สดับดังนั้น พระพรหมทรงเข้าสมาธิอันมั่นคง แล้วทรงอัญเชิญสรรพทีรถะทั้งหลาย—ปุษกระเป็นต้น—มาจากทุกทิศ

एवम्thus
एवम्:
Prakara (Manner/प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (thus)
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formकृदन्त; त्वा-प्रत्यय (क्त्वान्त/absolutive), अव्ययभाव; पूर्वक्रिया (having heard)
तदाthen
तदा:
Kala (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक (then)
ब्रह्माBrahmā
ब्रह्मा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
ध्यानम्meditation
ध्यानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootध्यान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
कृत्वाhaving done
कृत्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formकृदन्त; त्वा-प्रत्यय (क्त्वान्त/absolutive), अव्ययभाव; पूर्वक्रिया (having done)
तुindeed; then
तु:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध-निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (emphasis/contrast)
निश्चलम्steady; unmoving
निश्चलम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootनिश्चल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (ध्यानम्)
आह्वयत्called; invoked
आह्वयत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootआ + ह्वे (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन
सर्वतीर्थानिall sacred fords/holy places
सर्वतीर्थानि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसर्व + तीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; समासः—सर्वाणि तीर्थानि (विशेषण-विशेष्य)
पुष्करादीनिPuṣkara and the others
पुष्करादीनि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपुष्कर + आदि (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; समासः—पुष्करम् आदिः येषाम् (ādi-compound)
सर्वशःin every way; entirely
सर्वशः:
Prakara (Manner/प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootसर्वशः (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकार/परिमाणवाचक क्रियाविशेषण (in every way; altogether)

Śiva (Īśvara)

Tirtha: Brahmakuṇḍa (implied by ensuing verses)

Type: kund

Scene: Brahmā sits unmoving in deep meditation; from the four quarters, personified tīrthas (as river-goddesses and sages) stream toward him—Puṣkara foremost—forming a luminous convergence that will become a kuṇḍa.

B
Brahmā
P
Puṣkara
S
Sarva-tīrtha
S
Somnātha
P
Prabhāsa-kṣetra

FAQs

Through tapas and dhyāna, spiritual authority ‘gathers’ sanctity—showing that inner power can manifest as sacred geography.

Brahmakuṇḍa/Prabhāsa, portrayed as a nexus where many tīrthas become present.

Meditative invocation (dhyāna + āhvāna) of tīrthas—an archetype for consecration and tīrtha-manifestation.