
อีศวรทรงแนะนำมหาเทวีให้เสด็จไปยัง “ปุษกรอันยิ่งใหญ่ลำดับที่สาม” และทรงชี้ในทิศตะวันออก ใกล้แนวทิศอีศาน ว่ามีสระเล็กซึ่งเป็นที่ระลึกนามว่า “ปุษกร” มหิมาของตีรถะนี้ตั้งอยู่บนแบบอย่างดั้งเดิม: ในเวลาเที่ยง พระพรหมเคยบูชาที่นั่น และพระสนธยา—ผู้ได้รับนามว่าเป็นมารดาแห่งสามโลก—เกี่ยวข้องกับ “ประติษฐา” คือการสถาปนาให้มั่นคง มีพิธีเฉพาะกำหนดไว้ว่า ผู้ใดอาบน้ำที่นั่นด้วยจิตสงบในวันเพ็ญ (ปูรณมาสี) ย่อมได้ผลเสมือนได้อาบน้ำศักดิ์สิทธิ์อย่างสมบูรณ์ ณ อาทิ-ปุษกร อีกทั้งทรงบัญญัติให้ทำ “หิรัณยะทาน” คือการถวายทานเป็นทอง เพื่อขจัดความผิดบาปทั้งปวง ตอนท้ายกล่าวผลश्रุติว่า การสดับมหาตมยะโดยย่อนี้เป็นเครื่องสลายบาป และประทานความสำเร็จตามที่ปรารถนา
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि तृतीयं पुष्करं महत् । तस्यैव पूर्वदिग्भागे किञ्चिदीशानगोचरे । कनीयः संस्मृतं कुंडं पुष्करंनाम नामतः
อีศวรตรัสว่า: “ต่อจากนั้น โอ มหาเทวี พึงไปยังปุษกรอันยิ่งใหญ่แห่งที่สาม ในทิศตะวันออกของที่นั้น ค่อนมาทางอีศานเล็กน้อย มีสระเล็กที่เลื่องลือด้วยนามว่า ‘ปุษกร’”
Verse 2
यत्र मध्याह्नसमये ब्रह्मणा समुपासिता । सन्ध्या त्रैलोक्यजननी प्रतिष्ठार्थं गतेन च
ณ ที่นั้น ในเวลาเที่ยงวัน พระพรหมผู้ไปเพื่อสถาปนาความศักดิ์สิทธิ์ ได้บูชาสันธยา—มารดาแห่งไตรโลก—โดยชอบตามพิธี
Verse 3
तत्र यः कुरुते स्नानं पौर्णमास्यां समाहितः । सम्यक्कृतं भवेत्तेन स्नानं तत्रादिपुष्करे
ผู้ใดมีจิตตั้งมั่น อาบน้ำศักดิ์สิทธิ์ ณ ที่นั้นในวันเพ็ญ การอาบน้ำนั้นย่อมถือว่าสำเร็จสมบูรณ์ ณ ตีรถะปุษกระดั้งเดิมนั้น
Verse 4
हिरण्यं तत्र दातव्यं सर्वपापापनुत्तये
ณ ที่นั้นพึงถวายทานเป็นทอง เพื่อการขจัดบาปทั้งปวงให้สิ้นเชิง
Verse 5
इति संक्षेपतः प्रोक्तं माहात्म्यं तव पौष्करम् । श्रुतं पापहरं नॄणां सर्वकामप्रदं तथा
ดังนี้ได้กล่าวมหาตมยะของปุษกระแก่ท่านโดยย่อแล้ว เมื่อได้สดับ ย่อมชำระบาปของมนุษย์ และยังประทานความปรารถนาทั้งปวงด้วย
Verse 144
इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये पुष्करकुण्डमाहात्म्य वर्णनंनाम चतुश्चत्वारिंशदुत्तरशततमोऽध्यायः
ดังนี้จบลงเป็นอัธยายที่หนึ่งร้อยสี่สิบสี่ ชื่อว่า “พรรณนามหิมาแห่งสระปุษกร” ในประภาสขันฑะที่เจ็ด ภายในประภาสเกษตรมหาตมยะ ภาคแรก แห่งศรีสกันทะมหาปุราณะ ในสังหิตาที่มีแปดหมื่นหนึ่งพันโศลก