Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि विचित्रेश्वरमुत्तमम् । तस्यैव पूर्वदिग्भागे किञ्चिदाग्नेयगोचरे । धनुषां दशके तत्र स्थितं पापप्रणाशनम्

īśvara uvāca | tato gacchenmahādevi vicitreśvaramuttamam | tasyaiva pūrvadigbhāge kiñcidāgneyagocare | dhanuṣāṃ daśake tatra sthitaṃ pāpapraṇāśanam

พระอีศวรตรัสว่า: “โอ้มหาเทวี ต่อจากนั้นพึงไปยังวิจิตรेशวรผู้ประเสริฐ จากที่นั้นไปทางทิศตะวันออก เอียงไปทางทิศอาคเนย์เล็กน้อย ณ ระยะสิบช่วงคันธนู เขาตั้งอยู่เป็นผู้ทำลายบาป”

īśvaraḥĪśvara
īśvaraḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootīśvara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; वक्ता (speaker)
uvācasaid
uvāca:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootvac (धातु)
Formलिट् (Perfect/परोक्षभूत), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपदम्
tataḥthen
tataḥ:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय)
Formअव्यय; अव्यय-प्रकारः (adverb)
gacchetshould go
gacchet:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootgam (धातु)
Formलोट्/विधिलिङ्-रूपम् (injunctive/optative sense), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपदम्; विध्यर्थः (should go)
mahādeviO great goddess
mahādevi:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootmahā-devī (प्रातिपदिक; महा + देवी)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन
vicitreśvaramto Vicitreśvara
vicitreśvaram:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootvicitra-īśvara (प्रातिपदिक; विचित्र + ईश्वर)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; कर्म (object of going)
uttamamexcellent
uttamam:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootuttama (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषणम् (vicitreśvaram)
tasyaof that (place/deity)
tasya:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; सम्बन्ध (genitive)
evaindeed
eva:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअव्यय; निपातः (emphatic particle)
pūrvadigbhāgein the eastern direction-part
pūrvadigbhāge:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootpūrva-dik-bhāga (प्रातिपदिक; पूर्व + दिक् + भाग)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; अधिकरणे
kiñcitsomewhat
kiñcit:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootkiñcit (अव्यय/सर्वनाम-नपुंसक)
Formअव्यय; परिमाणवाचक (a little/somewhat)
āgneyagocarein the range toward the southeast (Agni’s quarter)
āgneyagocare:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootāgneya-gocara (प्रातिपदिक; आग्नेय + गोचर)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; अधिकरणे
dhanuṣāmof bows (as a measure)
dhanuṣām:
Sambandha (Measure/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootdhanus (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन; परिमाण-सम्बन्धः (measure)
daśakewithin a ten (bows)
daśake:
Adhikarana (Measure-location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootdaśaka (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; अधिकरणे/परिमाणे (within a ten)
tatrathere
tatra:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (locative adverb)
sthitamsituated
sthitam:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootsthā (धातु)
Formकृदन्त; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषणम् (pāpapraṇāśanam)
pāpapraṇāśanamthe destroyer of sins
pāpapraṇāśanam:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootpāpa-praṇāśana (प्रातिपदिक; पाप + प्रणाशन)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विषय/वस्तु-निर्देशः

Īśvara (Śiva)

Tirtha: Vicitreśvara

Type: kshetra

Listener: Mahādevī (Pārvatī)

Scene: Śiva continues guiding Pārvatī, pointing toward the eastern quarter with a slight south-eastern tilt; a second shrine (Vicitreśvara) appears along a short path, suggesting a pilgrim’s itinerary across Prabhāsa.

Ī
Īśvara
M
Mahādevī (Pārvatī)
V
Vicitreśvara

FAQs

The text treats pilgrimage as a sacred itinerary: reaching specific liṅgas is linked with pāpa-kṣaya (the dissolution of sin).

Vicitreśvara in Prabhāsakṣetra.

Instruction to go/visit Vicitreśvara; the verse highlights its sin-destroying merit.