Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 3

पटस्थितं तस्य पापं चित्रो मार्जयति प्रिये । तस्मात्सर्वप्रयत्नेन चित्रेशं पूजयेत्सदा । यः स्यात्पापयुतो वापि नरकं नैव पश्यति

paṭasthitaṃ tasya pāpaṃ citro mārjayati priye | tasmātsarvaprayatnena citreśaṃ pūjayetsadā | yaḥ syātpāpayuto vāpi narakaṃ naiva paśyati

โอ้ที่รัก จิตราเช็ดล้างบาปของเขาเสีย ราวกับเป็นเพียงภาพที่เขียนบนผืนผ้า เพราะฉะนั้นจึงควรบูชาจิตรेशะอยู่เสมอด้วยความเพียรทุกประการ แม้ผู้มีบาปมากก็ไม่ต้องเห็นนรก

paṭa-sthitamsituated on a cloth (depicted)
paṭa-sthitam:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootpaṭa (प्रातिपदिक) + √sthā (धातु) + kta (क्त)
Formकृदन्त-भूतकर्मणि; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषः (पटे स्थितम्) विशेषणम् (pāpam)
tasyahis/of that
tasya:
Sambandha (Genitive)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन
pāpamsin
pāpam:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootpāpa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
citraḥCitra (name/agent)
citraḥ:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootcitra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन; कर्तृपद
mārjayaticleanses/removes
mārjayati:
Kriya (Predicate)
TypeVerb
Root√mṛj (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्
priyeO dear one
priye:
Sambodhana (Address)
TypeNoun
Rootpriyā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन
tasmāttherefore
tasmāt:
Sambandha (Causal connector)
TypeIndeclinable
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतस्मात् इति सर्वनाम-निपातवत्; पञ्चमी-अर्थे (therefore/from that reason)
sarva-prayatnenawith all effort
sarva-prayatnena:
Karana (Means)
TypeNoun
Rootsarva (प्रातिपदिक) + prayatna (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन; तत्पुरुषः (सर्वः प्रयत्नः) साधनार्थे
citreśamCitreśa
citreśam:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootcitra-īśa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन
pūjayetshould worship
pūjayet:
Kriya (Predicate)
TypeVerb
Root√pūj (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्
sadāalways
sadā:
Sambandha (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootsadā (अव्यय)
Formअव्यय; नित्यत्वे (always)
yaḥwho
yaḥ:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन; सम्बन्ध-प्रत्यय (relative pronoun)
syātmight be
syāt:
Kriya (Predicate)
TypeVerb
Root√as (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्
pāpa-yutaḥendowed with sin
pāpa-yutaḥ:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootpāpa (प्रातिपदिक) + yuta (प्रातिपदिक/कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन; तत्पुरुषः (पापेन युतः) विशेषणम् (yaḥ)
or/even
:
Sambandha (Particle)
TypeIndeclinable
Rootvā (अव्यय)
Formविकल्पार्थक-निपात (or/even)
apieven
api:
Sambandha (Particle)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formसमुच्चय/अपि-निपात (even/also)
narakamhell
narakam:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootnaraka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन
nanot
na:
Sambandha (Negation)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेध-निपात (negation)
evaat all/indeed
eva:
Sambandha (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअवधारण-निपात (emphasis)
paśyatisees
paśyati:
Kriya (Predicate)
TypeVerb
Root√dṛś (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्

Īśvara (Śiva)

Tirtha: Citreśa/Citreśvara

Type: kshetra

Listener: Mahādevī (Pārvatī)

Scene: An allegorical scene: a devotee’s ‘sins’ appear as painted stains on a cloth that are effortlessly wiped away by the personified power ‘Citra’/Citreśa; alongside, the devotee performs steadfast worship at the liṅga, symbolizing continual practice.

C
Citreśa/Citreśvara
C
Citra
N
Naraka (hell)

FAQs

Divine grace at a tīrtha can remove even deep moral burdens; sustained worship is recommended as a path of purification.

Citreśvara (Citreśa) in Prabhāsakṣetra.

Regular/continuous worship (sadā pūjayet) of Citreśvara with full effort.