Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 82

चण्डालवेश्मन्यथ वा स्मशाने राज्ञश्च मार्गेश्वथ वर्त्ममध्ये । करीषमध्ये निःसृता नराधमाः शैवं पदं यांति न संशयोऽत्र

caṇḍālaveśmanyatha vā smaśāne rājñaśca mārgeśvatha vartmamadhye | karīṣamadhye niḥsṛtā narādhamāḥ śaivaṃ padaṃ yāṃti na saṃśayo'tra

ไม่ว่าในเรือนของจัณฑาล หรือในป่าช้า หรือบนถนนหลวงของพระราชา หรือกลางทางใหญ่ แม้จะเป็นคนชั่วช้าผุดออกมาจากกองมูลโค ก็ยังบรรลุสภาวะแห่งไศวะได้ โดยปราศจากข้อสงสัย

चण्डालवेश्मनिin a Caṇḍāla’s house
चण्डालवेश्मनि:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootचण्डाल (प्रातिपदिक) + वेश्मन् (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष समास (चण्डालस्य वेश्म); नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
अथand/then
अथ:
Sambandha
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअनन्तर/प्रसङ्गसूचक अव्यय (then/also)
वाor
वा:
Sambandha
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक/निपात (or)
स्मशानेin a cremation ground
स्मशाने:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootश्मशान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
राज्ञःof the king
राज्ञः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
and
:
Sambandha
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय
मार्गेषुon the roads
मार्गेषु:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमार्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), बहुवचन
अथalso
अथ:
Sambandha
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formप्रसङ्गसूचक अव्यय (also/then)
वर्त्ममध्येin the middle of the path
वर्त्ममध्ये:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootवर्त्मन् (प्रातिपदिक) + मध्य (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (वर्त्मनः मध्ये); नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
करीषमध्येin the midst of dung/filth
करीषमध्ये:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकरीष (प्रातिपदिक) + मध्य (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (करीषस्य मध्ये); नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
निःसृताःhaving come out (from there)
निःसृताः:
Visheshana
TypeAdjective
Rootनिः + सृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle) ‘निःसृत’ = gone out/emerged; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; ‘नराधमाः’ इत्यस्य विशेषणम्
नराधमाःthe lowest of men
नराधमाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक) + अधम (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष/कर्मधारय-सदृश प्रयोग (नरेषु अधमाः); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
शैवम्Śaiva (of Śiva)
शैवम्:
Visheshana
TypeAdjective
Rootशैव (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; ‘पदम्’ इत्यस्य विशेषणम्
पदम्state/abode/goal
पदम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपद (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
यान्तिgo/attain
यान्ति:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन; परस्मैपद
no/not
:
Sambandha
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक अव्यय
संशयःdoubt
संशयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसंशय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
अत्रhere/in this matter
अत्र:
Desha-adhikarana (Place/देश)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक अव्यय (adverb of place)

Īśvara (Śiva)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (Śaiva salvific field)

Type: kshetra

Scene: A stark yet hopeful montage: a caṇḍāla dwelling, a cremation ground with pyres, a royal road and a highway; from dung-heaps emerge destitute figures who, through Śiva’s grace, are shown ascending toward a radiant Śaiva realm or approaching a glowing liṅga.

Ś
Śaiva-pada
Ś
Śmaśāna
C
Caṇḍāla

FAQs

Śiva’s grace is depicted as overpowering impurity and social stigma, granting the Śaiva goal even to the most fallen.

Prabhāsa Kṣetra and the salvific power associated with Śiva’s presence there (Pāśupateśvara context).

No specific rite is prescribed; the verse emphasizes the certainty of attaining the Śaiva state through Śiva’s salvific power.