Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 75

चतुर्णामपि वर्णानां पूज्यो ब्राह्मण उच्यते । तस्य चैवाधिकारोऽस्ति चास्मिन्पाशुपतेश्वरे

caturṇāmapi varṇānāṃ pūjyo brāhmaṇa ucyate | tasya caivādhikāro'sti cāsminpāśupateśvare

ในบรรดาวรรณะทั้งสี่ พราหมณ์ถูกประกาศว่าเป็นผู้ควรแก่การบูชา; และในการนมัสการพระปาศุปเตศวรนี้ ท่านย่อมมีสิทธิอันชอบธรรม

चतुर्णाम्of four
चतुर्णाम्:
Sambandha (Genitive relation)
TypeAdjective
Rootचतुर् (संख्या-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; (of) four; विशेषणम् ‘वर्णानाम्’ (Genitive, Plural)
अपिalso
अपि:
Particle
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; अवधान/समुच्चयार्थक (indeclinable; also/even)
वर्णानाम्of the social classes (varṇas)
वर्णानाम्:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootवर्ण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन (Masculine, Genitive, Plural)
पूज्यःworthy of worship
पूज्यः:
Visheshya-predicate
TypeAdjective
Rootपूज्य (प्रातिपदिक; पूज् धातोः यत्/ण्यत्-प्रत्ययान्त)
Formकृदन्त-विशेषण; पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (Masculine, Nominative, Singular)
ब्राह्मणःa Brahmin
ब्राह्मणः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (Masculine, Nominative, Singular)
उच्यतेis said/called
उच्यते:
Kriya (Predicate)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलट्-लकार, कर्मणि प्रयोग (passive), प्रथमपुरुष, एकवचन (Present, 3rd person, Singular)
तस्यof him/that (of that Brahmin)
तस्य:
Sambandha (Possessor)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन (Genitive, Singular)
and
:
Conjunction
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक (indeclinable; and)
एवindeed
एव:
Particle
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारणार्थक (indeclinable; indeed/only)
अधिकारःauthority/eligibility
अधिकारः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअधिकार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (Masculine, Nominative, Singular)
अस्तिis/exists
अस्ति:
Kriya (Predicate)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन (Present, 3rd person, Singular)
and
:
Conjunction
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक (indeclinable; and)
अस्मिन्in this
अस्मिन्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन (Locative, Singular)
पाशुपत-ईश्वरेin the Lord of the Pāśupata (doctrine)
पाशुपत-ईश्वरे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपाशुपत (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुषः; पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन (Masculine, Locative, Singular)

Śiva (inferred)

Tirtha: Pāśupateśvara (Prabhāsa)

Type: kshetra

Scene: At Prabhāsa, before a Śiva-liṅga titled Pāśupateśvara, a brāhmaṇa officiant is honored by devotees of all varṇas, receiving pādya/arghya and leading the worship.

P
Pāśupateśvara
B
Brāhmaṇa
F
Four varṇas

FAQs

Temple-dharma is linked with social duty: honoring qualified ritual leadership is presented as part of sustaining sacred worship.

Pāśupateśvara at Prabhāsa-kṣetra.

It implies ritual eligibility/authority (adhikāra) for brāhmaṇas in the formal worship of Pāśupateśvara.