Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 25

ईश्वर उवाच । गच्छ शीघ्रं नन्दिकेश यत्र ते मम पुत्रकाः । चरंति च व्रतं घोरं मदीयं चातिदुष्करम्

īśvara uvāca | gaccha śīghraṃ nandikeśa yatra te mama putrakāḥ | caraṃti ca vrataṃ ghoraṃ madīyaṃ cātiduṣkaram

พระอีศวรตรัสว่า “โอ้ นันทิเกศะ จงไปโดยเร็ว ณ ที่ซึ่งบุตรของเรา—ผู้ที่อยู่ในความดูแลของเจ้า—กำลังบำเพ็ญวรตะของเรา อันดุเดือดและยากยิ่งนัก”

ईश्वरःĪśvara (Lord Śiva)
ईश्वरः:
Karta (Speaker/Subject)
TypeNoun
Rootईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Main action)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन
गच्छgo
गच्छ:
Kriya (Command)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन
शीघ्रम्quickly
शीघ्रम्:
Kriya-visheshana (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootशीघ्र (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (adverb)
नन्दिकेशO Nandikeśa
नन्दिकेश:
Sambodhana (Address)
TypeNoun
Rootनन्दिकेश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana (Locative sense)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (relative adverb: where)
तेyour
ते:
Sambandha (Possessor)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/चतुर्थी-विभक्ति (Gen./Dat. 6th/4th), एकवचन; अत्र षष्ठी (possessive)
ममmy
मम:
Sambandha (Possessor)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन
पुत्रकाःsons/children
पुत्रकाः:
Karta (Subject within relative clause)
TypeNoun
Rootपुत्रक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
चरन्तिpractice/perform
चरन्ति:
Kriya (Action in clause)
TypeVerb
Rootचर् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, बहुवचन
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
व्रतम्vow
व्रतम्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootव्रत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
घोरम्terrible/austere
घोरम्:
Visheshana (Qualifier of 'व्रतम्')
TypeAdjective
Rootघोर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
मदीयम्my
मदीयम्:
Visheshana (Qualifier of 'व्रतम्')
TypeAdjective
Rootमदीय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
अतिदुष्करम्extremely difficult
अतिदुष्करम्:
Visheshana (Qualifier of 'व्रतम्')
TypeAdjective
Rootअति (उपसर्ग/अव्यय) + दुष्कर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; अव्ययपूर्वपद-कर्मधारयः (अति दुष्करम्)

Śiva (Īśvara)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Listener: Nandikeśa/Nandin

Scene: On Kailāsa, Īśvara (Śiva) issues a swift command to Nandikeśvara: go at once to Prabhāsa where Śiva’s ‘sons’ (devotee-sages/gaṇa-associated ascetics) are performing a fierce vow.

Ī
Īśvara (Śiva)
N
Nandikeśa (Nandin)
P
Pāśupata-type vrata (implied)
P
Putrakāḥ (Śiva’s devotees/gaṇas)

FAQs

The tradition honors rigorous vowed practice and shows divine guardianship mobilized on behalf of sincere observers.

The broader frame is Prabhāsa-kṣetra māhātmya; the exact spot is indicated as the place where the devotees are performing the vow.

A ‘ghora’ and ‘ati-duṣkara’ vow belonging to Śiva (madīya-vrata), aligned with the Pāśupata discipline discussed in the chapter.