Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 9

हिरण्यगर्भनामेति कृते सूर्येति कीर्तितम् । त्रेतायां सवितानाम द्वापरे भास्करः स्मृतः

hiraṇyagarbhanāmeti kṛte sūryeti kīrtitam | tretāyāṃ savitānāma dvāpare bhāskaraḥ smṛtaḥ

ในกฤตยุค พระองค์ทรงเป็นที่รู้จักนามว่า ‘หิรัณยครรภะ’ และในยุคนั้นทรงได้รับการสรรเสริญว่า ‘สุริยะ’; ในเตรตายุคทรงถูกขานว่า ‘สวิตฤ’ และในทวาปรยุคทรงเป็นที่ระลึกนามว่า ‘ภาสกร’

हिरण्यगर्भनामthe name ‘Hiraṇyagarbha’
हिरण्यगर्भनाम:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootहिरण्यगर्भ (प्रातिपदिक) + नामन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (हिरण्यगर्भस्य नाम)
इतिthus/‘as’
इति:
Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; इति-शब्दः (quotative particle)
कृतेin the Kṛta (age)
कृते:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकृत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; ‘कृतयुगे’ (locative of time)
सूर्य(the name) ‘Sūrya’
सूर्य:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसूर्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन (नामरूपेण)
इतिthus/‘as’
इति:
Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; इति-शब्दः (quotative particle)
कीर्तितम्is proclaimed/celebrated
कीर्तितम्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootकीर्त् (धातु)
Formकृदन्त; भूतकर्मणि कृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्मणि प्रयोगः—‘is proclaimed’
त्रेतायाम्in Tretā (age)
त्रेतायाम्:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootत्रेता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; ‘त्रेतायुगे’ (locative of time)
सविता(the name) ‘Savitā’
सविता:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसवितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन (नामरूपेण)
नामas (his) name
नाम:
Sambandha (Apposition/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘नाम’ (as name/nominal marker)
द्वापरेin Dvāpara (age)
द्वापरे:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootद्वापर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; ‘द्वापरयुगे’ (locative of time)
भास्करः(the name) ‘Bhāskara’
भास्करः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभास्कर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन (नामरूपेण)
स्मृतःis remembered/considered
स्मृतः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु)
Formकृदन्त; भूतकर्मणि कृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्मणि प्रयोगः—‘is remembered/known’

Skanda (deduced)

Tirtha: Arkasthala (Sūrya-sthala)

Type: kshetra

Listener: null

Scene: A four-panel yuga tableau: in each age the same radiant Sūrya appears with a distinct name-banner—Hiraṇyagarbha (Kṛta), Sūrya (Kṛta praise), Savitṛ (Tretā), Bhāskara (Dvāpara)—while the underlying solar disc remains identical.

H
Hiraṇyagarbha
S
Sūrya
S
Savitṛ
B
Bhāskara
K
Kṛta-yuga
T
Tretā-yuga
D
Dvāpara-yuga

FAQs

The one Sun is worshipped through many names suited to time and dharma, teaching unity behind diverse forms of devotion.

The verse occurs within Prabhāsa-kṣetra’s māhātmya, supporting Sūrya worship connected to that sacred region.

No explicit ritual is stated; the verse supplies authoritative names for praise (kīrtana) and remembrance (smaraṇa).