Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 26

अजीगर्तः सुतं हंतुमुपसर्पन्बुभुक्षितः । न चालिप्यत पापेन क्षुत्प्रतीघातमाचरन्

ajīgartaḥ sutaṃ haṃtumupasarpanbubhukṣitaḥ | na cālipyata pāpena kṣutpratīghātamācaran

อชีกฤตะผู้ถูกความหิวบีบคั้น ถึงกับเข้าไปหมายฆ่าบุตรของตน; แต่เพราะกระทำเพียงเพื่อกันความอดอยาก เขาจึงไม่เปื้อนบาป

अजीगर्तःAjīgarta (a sage)
अजीगर्तः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअजीगर्त (प्रातिपदिक; नाम)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
सुतम्son
सुतम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
हन्तुम्to kill
हन्तुम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeVerb
Rootहन् (धातु) + तुमुन् (कृदन्त)
Formहन् (हिंसायाम्) धातोः तुमुन्-प्रत्ययान्त infinitive; अव्ययवत्
उपसर्पन्approaching
उपसर्पन्:
Karta (Agent participle/कर्ता-विशेषण)
TypeVerb
Rootउप + सृप् (धातु) + शतृ (कृदन्त)
Formउप-सृप् (गत्यर्थे) धातोः शतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्तम्; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
बुभुक्षितःhungry (desiring to eat)
बुभुक्षितः:
Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootभुज् (धातु) + सन् (इच्छार्थक) + क्त (कृदन्त)
Formभुज् धातोः सन्-प्रत्यय (desiderative) ‘बुभुक्ष’ + क्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम्
not
:
Pratiṣedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय, निषेध
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चय (conjunction)
अलिप्यतwas tainted
अलिप्यत:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootलिप् (धातु) (लेपने)
Formलुङ् (Aorist/Imperfective past), प्रथमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपद; कर्मणि प्रयोग (was tainted)
पापेनby sin
पापेन:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootपाप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
क्षुत्प्रतीघातम्warding off hunger
क्षुत्प्रतीघातम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootक्षुत् + प्रतीघात (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; तत्पुरुषसमासः (क्षुतः प्रतीघातः)
आचरन्practising/doing
आचरन्:
Karta (Agent participle/कर्ता-विशेषण)
TypeVerb
Rootआ + चर् (धातु) + शतृ (कृदन्त)
Formआ-चर् (आचरणे) धातोः शतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्तम्; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

Ṛṣis (continuing their explanation by example)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Listener: Śaunaka et al. (frame) / internal: caṇḍāla and sages

Scene: A stark illustrative flashback: Ajīgarta, gaunt with hunger, moves toward his son with a weapon, yet the narrative voice frames it as an act driven by starvation, not innate sin.

A
Ajīgarta

FAQs

The tradition uses extreme examples to show that dire necessity can change moral evaluation under āpaddharma.

Prabhāsakṣetra, where dharma is taught with illustrative precedents for pilgrims and householders.

None; it is an illustrative precedent supporting the distress-ethics principle.