Adhyaya 127
บทนี้กล่าวว่าอีศวรทรงแสดงแก่เทวีถึงมหาตมยะของลึงค์อันประเสริฐนาม “กษเมศวร” (ในกรอบมหาตมยะของกษเมงกเรศวร) พร้อมบอกตำแหน่งโดยสัมพันธ์กับกปาเลศะว่าอยู่มุมทิศเหนือ ภายในขอบเขตการไปดर्शनและการบูชาของกปาเลศะ และห่างออกไป “สิบห้าคันธนู” ลึงค์นี้ทรงสรรเสริญว่าเป็นมหาประสิทธิ์ และเป็นผู้ทำลายบาปทั้งปวง (สรรพปาตกนาศนะ) ต่อมามีตำนานกำเนิดว่า พระราชาผู้ทรงเดชชื่อ “กษเมมูรติ” ได้บำเพ็ญตบะยาวนาน ณ ที่นั้น และด้วยภักติพร้อมเจตนาที่แน่วแน่ได้สถาปนาลึงค์ไว้ การได้ดर्शनย่อมนำ “กษเมะ” คือความผาสุกและมงคลมั่นคง ความสำเร็จแห่งกิจการ ความรุ่งเรืองแห่งสิ่งปรารถนาตลอดภพชาติ และความเป็นสิริมงคลแห่งโชคดี ทั้งยังกล่าวว่าเพียงได้เห็นมีผลเทียบเท่าทานโคหนึ่งร้อยตัว และตักเตือนผู้แสวงหาผลแห่งกษेत्रให้พึ่งพาลึงค์นี้เป็นนิตย์
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि क्षेमेश्वरमनुत्तमम् । तस्मादुत्तरकोणस्थं कपालेशाग्निगोचरे
อีศวรตรัสว่า “แล้วแต่จากนั้น โอ้มหาเทวี พึงไปยังพระกษเมศวรอันยอดยิ่งไร้ผู้เสมอ จากที่นั่น สถานนั้นอยู่ ณ มุมทิศเหนือ อยู่ในแนวสายตา/บริเวณของกปาเลศะและอัคนี”
Verse 2
धनुषां पंचदशके कपालेश्वरतः स्थितम् । लिंगं महाप्रभावं हि सर्वपातकनाशनम्
ห่างจากกปาเลศวรเป็นระยะสิบห้าธนุษ มีศิวลึงค์อานุภาพยิ่งใหญ่ตั้งอยู่ เป็นผู้ทำลายบาปหนักทั้งปวงโดยแท้
Verse 3
क्षेममूर्तिः पुरा राजा बभूव स महाबलः । तेन तत्र तपस्तप्तं चिरकालं महात्मना
กาลก่อนมีพระราชานามว่า เกษมมูรติ ผู้มีกำลังยิ่งใหญ่ พระมหาตมะนั้นบำเพ็ญตบะ ณ ที่นั้นเป็นเวลายาวนาน
Verse 4
ततः संस्थापितं लिंगं भक्त्या भावितचेतसा । तद्दृष्ट्वा क्षेममायाति कार्यं क्षेमेण सिद्ध्यति
แล้วด้วยจิตที่ชุ่มด้วยภักติ เขาได้สถาปนาศิวลึงค์ไว้ ครั้นได้เห็นแล้ว ความเกษมและสิริมงคลบังเกิด และกิจการทั้งปวงสำเร็จด้วยความเกษม
Verse 5
सर्वकामसमृद्धात्मा भूया ज्जन्मनिजन्मनि । एवं क्षेमेश्वरं लिंगं ख्यातं पातकनाशनम्
ขอให้ผู้คนสมบูรณ์ด้วยความปรารถนาทั้งปวง ในทุกภพทุกชาติ ดังนี้ศิวลึงค์นามว่า เกษเมศวร จึงเลื่องลือว่าเป็นผู้ทำลายบาป
Verse 6
सर्वकामप्रदं नृणां श्रुतं सौभाग्यदायकम् । दर्शनेनापि तस्यापि गोशतस्य फलं स्मृतम्
ได้ยินกันว่าเป็นผู้ประทานความปรารถนาทั้งปวงแก่ชน และให้โชคสิริมงคล แม้เพียงได้ดาร์ศนะ ก็กล่าวว่ามีผลบุญเสมอการถวายโคหนึ่งร้อยตัว
Verse 7
तस्मात्क्षेत्रफलाकांक्षी नित्यं तल्लिंगमाश्रयेत्
ฉะนั้น ผู้ปรารถนาผลแห่งเขตศักดิ์สิทธิ์ พึงอาศัยเป็นที่พึ่งในลึงคะนั้นอยู่เสมอ
Verse 127
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये क्षेमंकरेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम सप्तविंशत्युत्तरशततमोऽध्यायः
ดังนี้ จบเป็นอันสิ้นสุดบทที่ ๑๒๗ อันมีนามว่า “พรรณนามหิมาแห่งกเษมังกรेशวร” ในประภาสขันฑะ แห่งศรีสกันทมหาปุราณะ ภายในเอกาศีติสาหัสรีสังหิตา ในภาคแรกชื่อว่า ประภาสกษेत्रมหาตมยะ