Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि शांडिल्येश्वरमुत्तमम् । ब्रह्मणः पश्चिमे भागे धनुषां षोडशांतरे

īśvara uvāca | tato gacchenmahādevi śāṃḍilyeśvaramuttamam | brahmaṇaḥ paścime bhāge dhanuṣāṃ ṣoḍaśāṃtare

อีศวรตรัสว่า: “แล้วแต่จากนั้น โอ้มหาเทวี พึงไปยังศาณฑิลเยศวรอันประเสริฐยิ่ง ซึ่งตั้งอยู่ทางทิศตะวันตกของ (เทวสถาน) พระพรหม ห่างออกไปสิบหกธนุษ”

ईश्वरःĪśvara (Lord Śiva)
ईश्वरः:
कर्ता (Speaker/Subject)
TypeNoun
Rootईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (masc nom sg)
उवाचsaid
उवाच:
क्रिया (Speech)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/परिपूर्णभूत); परस्मैपद; प्रथमपुरुष, एकवचन (perfect; 3rd sg)
ततःthen/thereafter
ततः:
कालाधिकरण (Temporal)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; तदनन्तरार्थक (adverb: then/thereafter)
गच्छेत्should go
गच्छेत्:
क्रिया (Injunction)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formविधिलिङ् (आज्ञार्थ/संभावना); परस्मैपद; प्रथमपुरुष, एकवचन (optative; 3rd sg, ‘should go’)
महादेविO great goddess
महादेवि:
सम्बोधन (Address)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + देवी (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास; स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन (vocative sg)
शाण्डिल्येश्वरम्Śāṇḍilyeśvara (name of the liṅga)
शाण्डिल्येश्वरम्:
कर्म (Object/goal)
TypeNoun
Rootशाण्डिल्य (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास; पुल्लिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (acc sg)
उत्तमम्excellent/supreme
उत्तमम्:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootउत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (acc sg)
ब्रह्मणःof Brahmā
ब्रह्मणः:
सम्बन्ध (Reference/possessor)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन (genitive sg)
पश्चिमेin the western
पश्चिमे:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootपश्चिम (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन (locative sg)
भागेpart/region
भागे:
अधिकरण (Location)
TypeNoun
Rootभाग (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, सप्तमी, एकवचन (locative sg)
धनुषाम्of bows (as a distance measure)
धनुषाम्:
परिमाण-सम्बन्ध (Measure)
TypeNoun
Rootधनुस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन (genitive plural; measure ‘of bows’)
षोडश-अन्तरेat a distance of sixteen (bows)
षोडश-अन्तरे:
अधिकरण (Location/measure)
TypeNoun
Rootषोडश (संख्या) + अन्तर (प्रातिपदिक)
Formद्विगु-समास; नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन (locative sg)

Īśvara (Śiva)

Tirtha: Śāṇḍilyeśvara

Type: kshetra

Listener: Mahādevī (Pārvatī)

Scene: Śiva (Īśvara) instructs Devī on a pilgrimage route; a stylized sacred map appears as temples aligned by cardinal directions; a small shrine labeled ‘Brahmā’ and, to its west, the Śāṇḍilyeśvara liṅga; pilgrims walk with waterpots.

Ī
Īśvara (Śiva)
M
Mahādevī (Pārvatī)
Ś
Śāṇḍilyeśvara
B
Brahmā

FAQs

Pilgrimage is presented as a disciplined, purposeful movement through sacred geography, guided by revealed directions to holy liṅgas.

Śāṇḍilyeśvara in Prabhāsa Kṣetra, located west of the Brahmā shrine.

The instruction is to go/visit (darśana-yātrā) Śāṇḍilyeśvara; no specific dāna/snānā/japa is stated in this verse.