Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 4

व्रजद्वै व्योममार्गेण निश्चलं सहसाऽभवत् । स्तंभितं पुष्पकं दृष्ट्वा रावणो विस्मयान्वितः

vrajadvai vyomamārgeṇa niścalaṃ sahasā'bhavat | staṃbhitaṃ puṣpakaṃ dṛṣṭvā rāvaṇo vismayānvitaḥ

เมื่อกำลังแล่นไปตามทางนภา ก็พลันหยุดนิ่งโดยฉับพลัน ครั้นเห็นปุษปกะถูกทำให้หยุด ราวณะก็เต็มไปด้วยความพิศวง

vrajatwhile moving / going
vrajat:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial qualifier)
TypeVerb
Rootvraj (धातु)
Formवर्तमानकृदन्त (शतृ-प्रत्यय), परस्मैपदी; प्रथमा-एकवचनम्, नपुंसकलिङ्गम् (क्रियाविशेषणवत्: ‘गच्छत्/चलत्’ इति)
vaiindeed
vai:
Sambandha (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootvai (अव्यय)
Formनिपात (emphatic particle)
vyoma-mārgeṇaby the path of the sky
vyoma-mārgeṇa:
Karaṇa (Instrument/means)
TypeNoun
Rootvyoman (प्रातिपदिक) + mārga (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुषः (‘व्योम्नः मार्गः’); पुल्लिङ्गः, तृतीया (3rd/करण), एकवचनम्
niścalammotionless
niścalam:
Karma (Object complement)
TypeAdjective
Rootniścala (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचनम्
sahasāsuddenly
sahasā:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverb)
TypeIndeclinable
Rootsahasā (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (adverb)
abhavatbecame
abhavat:
Kriyā (Predicate)
TypeVerb
Rootbhū (धातु)
Formलङ् (अनद्यतनभूत), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्, परस्मैपदम्
staṃbhitamstopped / immobilized
staṃbhitam:
Karma (Object qualifier)
TypeAdjective
Rootstambh (धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त-प्रत्यय), नपुंसकलिङ्गः, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचनम्
puṣpakamthe Puṣpaka (aerial car)
puṣpakam:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootpuṣpaka (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचनम्
dṛṣṭvāhaving seen
dṛṣṭvā:
Pūrvakāla-kriyā (Prior action)
TypeVerb
Rootdṛś (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund)
rāvaṇaḥRāvaṇa
rāvaṇaḥ:
Kartā (Subject)
TypeNoun
Rootrāvaṇa (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्गः, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचनम्
vismayānvitaḥfilled with astonishment
vismayānvitaḥ:
Kartṛ-viśeṣaṇa (Subject qualifier)
TypeAdjective
Rootvismaya (प्रातिपदिक) + anvita (प्रातिपदिक/कृदन्त)
Formतृतीया-तत्पुरुषसदृशः/उपपदसमासः (‘विस्मयेन अन्वितः’); पुल्लिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्

Narrator (contextual Purāṇic narration within Prabhāsakṣetramāhātmya)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra / Rāvaṇeśvara context

Type: kshetra

Listener: Mahādevī (Pārvatī)

Scene: Mid-flight, the Puṣpaka-vimāna freezes among clouds; Rāvaṇa’s many faces register astonishment; below, a radiant sacred zone glows, implying an unseen Śiva-force anchoring the sky.

P
Puṣpaka Vimāna
R
Rāvaṇa

FAQs

In a mahātmya, miraculous restraint signifies that the holy kṣetra’s divinity surpasses even imperial or supernatural force.

Prabhāsa Kṣetra, where the approach to Someśvara is marked by extraordinary divine intervention.

None; the verse describes a divine sign (the vimāna being immobilized).