Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 25

सुतप्तेनेह तपसा यज्ञैर्वा बहुदक्षिणैः । तां गतिं ते नरा यान्ति ये गोपीरविमाश्रिताः

sutapteneha tapasā yajñairvā bahudakṣiṇaiḥ | tāṃ gatiṃ te narā yānti ye gopīravimāśritāḥ

ภาวะอันสูงส่งที่บรรลุได้ ณ ที่นี้ด้วยตบะอันเผาร้อน หรือด้วยยัญพิธีที่มีทักษิณามากมาย—ชนผู้เข้าพึ่งพา โคปี-รวิ (โคปยาทิตยะ) ย่อมถึงจุดหมายอันประเสริฐนั้นเช่นเดียวกัน

सु-तप्तेनby well-performed (austerity)
सु-तप्तेन:
Karana (Means/करण)
TypeAdjective
Rootसु (उपसर्ग/अव्यय) + तप्त (तप् धातु + क्त, कृदन्त)
Formअव्ययीभावसमास (सु + तप्त), नपुंसकलिङ्ग/पुल्लिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental) एकवचन; विशेषणम् (तपसा)
इहhere
इह:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formअव्यय, देश/कालवाचक (adverb: here/in this world)
तपसाby austerity
तपसा:
Karana (Means/करण)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental) एकवचन
यज्ञैःby sacrifices
यज्ञैः:
Karana (Means/करण)
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental) बहुवचन
वाor
वा:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formअव्यय, विकल्पार्थक (disjunctive particle: or)
बहु-दक्षिणैःwith many fees (gifts)
बहु-दक्षिणैः:
Karana (Means/करण)
TypeAdjective
Rootबहु (प्रातिपदिक) + दक्षिणा (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारयसमास (बह्वीः दक्षिणाः येषां ते), पुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental) बहुवचन; विशेषणम् (यज्ञैः)
ताम्that
ताम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative) एकवचन; विशेषणम् (गतिम्)
गतिम्state/goal
गतिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootगति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative) एकवचन
तेthose
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, प्रथमा (1st/Nominative) बहुवचन; विशेषणम् (नराः)
नराःmen/people
नराः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative) बहुवचन
यान्तिattain/go
यान्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपद
येwho
ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative) बहुवचन
गोपि-रवि-आश्रिताःwho have taken refuge in Gopī-Ravi
गोपि-रवि-आश्रिताः:
Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootगोपि (प्रातिपदिक) + रवि (प्रातिपदिक) + आश्रित (आ-श्रि धातु + क्त, कृदन्त)
Formतत्पुरुषसमास (गोप्याः रविम् आश्रिताः / गोप्याः-रविः इति देवता-विशेषः), पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative) बहुवचन; विशेषणम् (ये)

Śiva (deduced: narration to Devī within Prabhāsakṣetramāhātmya)

Tirtha: Gopī-Ravi / Gopyāditya

Type: kshetra

Listener: Maheśvarī (addressed as ‘O Maheśvarī’)

Scene: Pilgrims at Prabhāsa approach a radiant solar emblem/shrine named Gopyāditya near the sea-coast, offering arghya with folded hands; the text’s theme is that refuge here grants the highest gati equal to tapas and yajña.

G
Gopīravi (Gopyāditya)
T
Tapas
Y
Yajña
D
Dakṣiṇā

FAQs

Taking refuge in the tīrtha-deity is presented as an accessible path to the same high spiritual goal otherwise gained through severe tapas or costly yajñas.

Mitravana/Prabhāsa-kṣetra through devotion to Gopī-Ravi (Gopyāditya).

Āśraya/śaraṇāgati (taking refuge) in Gopī-Ravi is highlighted; tapas and yajña with abundant dakṣiṇā are referenced as comparative means.