Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 17

अथ ताभिः कृताञ्ज्ञात्वा प्रासादान्यादवैः पृथक् । ततो गोप्योऽपि ताः सर्वाः सहस्राणि तु षोडश । कृष्णमाज्ञाप्य भावेन स्थापयांचक्रिरे रविम्

atha tābhiḥ kṛtāñjñātvā prāsādānyādavaiḥ pṛthak | tato gopyo'pi tāḥ sarvāḥ sahasrāṇi tu ṣoḍaśa | kṛṣṇamājñāpya bhāvena sthāpayāṃcakrire ravim

ครั้นแล้วเหล่ายาทวะได้ถวายเกียรติอันสมควรแก่พวกนาง และจัดสร้างปราสาทศาลเจ้าแยกกันเป็นส่วน ๆ ต่อมาโคปีทั้งปวง—จำนวนหนึ่งหมื่นหกพัน—เมื่อได้รับพระบัญชาจากพระกฤษณะแล้ว ก็ด้วยภาวะศรัทธาได้สถาปนา “รวิ” พระสุริยเทพไว้ ณ ที่นั้น

अथthen
अथ:
Sambandha (Discourse connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्ययम्; अनुक्रमसूचक (conjunctive adverb)
ताभिःby them (those women/powers)
ताभिः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, बहुवचनम्; सर्वनाम
कृतान्made, constructed
कृतान्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकृत (प्रातिपदिक; कृ धातोः कृदन्त-PPP)
Formकृदन्तः (PPP) विशेषणरूपे; पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम् (प्रासादान् इत्यनुगुणम्)
ज्ञात्वाhaving known/realized
ज्ञात्वा:
Adhikarana (Adverbial/अधिकरण-भाव)
TypeIndeclinable
Rootज्ञा (धातु) → ज्ञात्वा (क्त्वा)
Formक्त्वान्त-अव्ययम् (gerund/absolutive)
प्रासादान्palaces, temples
प्रासादान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootप्रासाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (2nd/Accusative), बहुवचनम्
यादवैःby the Yādavas
यादवैः:
Karana (Agent/Instrument/करण)
TypeNoun
Rootयादव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (3rd/Instrumental), बहुवचनम्
पृथक्separately
पृथक्:
Adhikarana (Adverbial/अधिकरण-भाव)
TypeIndeclinable
Rootपृथक् (अव्यय)
Formअव्ययम्; क्रियाविशेषणम्
ततःthereafter
ततः:
Adhikarana (Adverbial/अधिकरण-भाव)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्ययम्; कालवाचक-क्रियाविशेषणम्
गोप्यःthe gopīs
गोप्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगोपी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्
अपिalso
अपि:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (also/even)
ताःthem
ताः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम्; सर्वनाम
सर्वाःall
सर्वाः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम्; विशेषणम् (ताः इत्यनुगुणम्)
सहस्राणिthousands
सहस्राणि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसहस्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम्; संख्यावाचक-नाम
तुindeed
तु:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (emphasis/contrast)
षोडशsixteen
षोडश:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootषोडशन् (संख्या-प्रातिपदिक)
Formसंख्यावाचक-विशेषणम्; (अत्र) सहस्राणि इत्यस्य विशेषणम्
कृष्णम्Krishna
कृष्णम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकृष्ण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
आज्ञाप्यhaving commanded/after instructing
आज्ञाप्य:
Adhikarana (Adverbial/अधिकरण-भाव)
TypeIndeclinable
Rootआ+ज्ञा (धातु) → आज्ञाप्य (क्त्वा/ल्यप् अव्ययभाव)
Formक्त्वान्त-अव्ययम् (gerund)
भावेनwith devotion/with feeling
भावेन:
Karana (Instrument/means/करण)
TypeNoun
Rootभाव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्
स्थापयाम्we established/placed
स्थापयाम्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्था (धातु) → स्थापय (णिच् causative)
Formलिट्-लकारः (Perfect), उत्तम-पुरुषः (1st), बहुवचनम्; परस्मैपदम्; (लिट्-प्रयोगे) 'स्थापयाम' इति रूपम्
चक्रिरेthey did/made
चक्रिरे:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलिट्-लकारः (Perfect), प्रथम-पुरुषः (3rd), बहुवचनम्; आत्मनेपदम्
रविम्the Sun
रविम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootरवि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

Śiva (deduced: narration to Devī within Prabhāsakṣetramāhātmya)

Tirtha: Ravi-pratiṣṭhā at Prabhāsa (Sūrya shrine within Prabhāsa-kṣetra)

Type: temple

Listener: Devī

Scene: Yādavas arranging distinct prāsādas; sixteen thousand gopīs gathered, receiving Kṛṣṇa’s assent, then installing a radiant Sūrya image with intense devotion in Prabhāsa.

Y
Yādava
G
Gopī
K
Kṛṣṇa
R
Ravi (Sūrya)

FAQs

Devotion expressed through consecration (pratiṣṭhā) and temple-building becomes a meritorious act when aligned with dharma and guided by the divine.

Prabhāsa-kṣetra, particularly the setting where the Sun is installed and later known as Gopyāditya.

Deity installation (Sūrya-pratiṣṭhā) and establishment of shrines (prāsāda-nirmāṇa/arrangement) are described.