Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि गोप्यादित्यमनुत्तमम् । भूतेशाद्वायवे भागे धनुषां त्रिंशकेन्तरे

īśvara uvāca | tato gacchenmahādevi gopyādityamanuttamam | bhūteśādvāyave bhāge dhanuṣāṃ triṃśakentare

อีศวรตรัสว่า: ต่อจากนั้น โอ้มหาเทวี พึงไปยังเทวสถานอันยอดยิ่ง “โคปยาทิตยะ” ซึ่งอยู่จากภูเตศะไปทางทิศวายัพย์ ห่างออกไปสามสิบธนุษ (ระยะคันธนู)

ईश्वरःĪśvara
ईश्वरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
ततःthen
ततः:
Sambandha (Temporal/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formक्रम/ततः-शब्दः (adverb: then/thereafter)
गच्छेत्should go
गच्छेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
महादेविO great goddess
महादेवि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + देवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन; समासः—महती देवी (कर्मधारय)
गोप्यादित्यम्Gopya-Āditya
गोप्यादित्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootगोप्य (प्रातिपदिक) + आदित्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; समासः—गोप्यः आदित्यः (कर्मधारय); तीर्थ/देव-नाम
अनुत्तमम्unsurpassed
अनुत्तमम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअनुत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; विशेषणम्
भूतेशात्from Bhūteśa
भूतेशात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootभूतेश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5), एकवचन
वायवेtoward Vāyu / in the direction of Vāyu
वायवे:
Sampradana (Reference/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootवायु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4), एकवचन; दिशि/देवतायां प्रयोगः
भागेin the region/part
भागे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootभाग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन
धनुषाम्of bows (a measure)
धनुषाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootधनुस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6), बहुवचन
त्रिंशकेin the thirty (bows) measure
त्रिंशके:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootत्रिंशक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; परिमाणवाचक
अन्तरेwithin/between
अन्तरे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootअन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन

Īśvara (Śiva)

Tirtha: Gopyāditya

Type: temple

Listener: Mahādevī (Pārvatī)

Scene: Śiva (Īśvara) instructs Devī, pointing toward the northwest; a stylized map-like landscape shows Bhūteśa shrine and, at a short distance, a radiant Āditya temple labeled Gopyāditya; pilgrims walking with staffs and waterpots.

Ī
Īśvara (Śiva)
M
Mahādevī
G
Gopyāditya
B
Bhūteśa

FAQs

Pilgrimage is mapped as a disciplined journey—moving from one sanctified point to another as instructed by divine authority.

Gopyāditya tīrtha/shrine within Prabhāsa-kṣetra, located relative to Bhūteśa.

A pilgrimage directive: proceed to Gopyāditya, identified by precise directional and distance markers (vāyavya, thirty dhanuṣ).