Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि देवीं सौभाग्यकारिणीम् । कुण्डेश्वरीति विख्यातां पुष्कराद्वायुगोचरे

īśvara uvāca | tato gacchenmahādevi devīṃ saubhāgyakāriṇīm | kuṇḍeśvarīti vikhyātāṃ puṣkarādvāyugocare

อีศวรตรัสว่า: “แล้วแต่บัดนั้น โอ้มหาเทวี พึงไปเฝ้าเทวีผู้ประทานสิริมงคล ผู้เลื่องนามว่า กุณเฑศวรี ประดิษฐานอยู่ในถิ่นที่ไปถึงได้จากปุษกราในทิศแห่งวายุ (ทิศลม)”

īśvaraḥĪśvara (the Lord)
īśvaraḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootīśvara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
uvācasaid
uvāca:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootvac (धातु)
Formलिट्-लकार (परोक्षभूत/Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
tataḥthen
tataḥ:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय)
Formअव्यय; क्रम/अपादानार्थक (then/from there)
gacchetshould go
gacchet:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootgam (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
mahādeviO great goddess
mahādevi:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootmahā (प्रातिपदिक) + devī (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास, स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
devīmthe देवी (goddess)
devīm:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootdevī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन
saubhāgyakāriṇīmbestowing good fortune
saubhāgyakāriṇīm:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootsaubhāgya (प्रातिपदिक) + kāriṇī (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (सौभाग्यं करोति), स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; adjective qualifying devīm
kuṇḍeśvarīKuṇḍeśvarī
kuṇḍeśvarī:
Samānādhikaraṇa (Apposition/समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootkuṇḍa (प्रातिपदिक) + īśvarī (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (कुण्डस्य ईश्वरी), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
itithus
iti:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formअव्यय; इत्यर्थक (quotative)
vikhyātāmrenowned as
vikhyātām:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootvi + khyā (धातु) + -ta (क्त)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्ययान्त), स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; PPP qualifying devīm
puṣkarātfrom Puṣkara
puṣkarāt:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootpuṣkara (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (अपादान), एकवचन; ablative
vāyugocarein the region/track of the wind (wind-swept area)
vāyugocare:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootvāyu (प्रातिपदिक) + gocara (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (वायोः गोचरः), पुंलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण), एकवचन; locative

Īśvara (Śiva)

Tirtha: Kuṇḍeśvarī

Type: kshetra

Listener: Mahādevī (Pārvatī)

Scene: Śiva (Īśvara) instructs Mahādevī, pointing toward a coastal sacred landscape; a small shrine of Kuṇḍeśvarī appears amid trees and a nearby kuṇḍa, with pilgrims walking in the indicated direction.

Ī
Īśvara (Śiva)
M
Mahādevī
K
Kuṇḍeśvarī Devī
P
Puṣkara/Puṣkareśvara
V
Vāyu (direction)

FAQs

Sacred geography links Śiva and Devī sites—approaching the Goddess with reverence is taught as a means to auspiciousness and well-being.

Kuṇḍeśvarī Devī, located near Puṣkara/Puṣkareśvara within the Prabhāsa Kṣetra sacred landscape.

A yātrā instruction: one should proceed to the shrine of Kuṇḍeśvarī.