Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 8

तत्र पिंडप्रदानेन तृप्तिः स्यात्कोटिवार्षिकी । पितॄणां च वरारोहे ह्येतदाह हरिः स्वयम्

tatra piṃḍapradānena tṛptiḥ syātkoṭivārṣikī | pitṝṇāṃ ca varārohe hyetadāha hariḥ svayam

ด้วยการถวายปิณฑะ ณ ที่นั้น โอ้สตรีผู้มีสะโพกงาม ความอิ่มเอมย่อมบังเกิดแก่บรรพชนยาวนานถึงสิบล้านปี—ดังที่พระหริทรงประกาศด้วยพระองค์เอง

तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक-अव्यय
पिण्ड-प्रदानेनby offering rice-balls (piṇḍa)
पिण्ड-प्रदानेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootपिण्ड (प्रातिपदिक) + प्रदान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; तृतीया एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (पिण्डस्य प्रदानम्)
तृप्तिःsatisfaction; satiation
तृप्तिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतृप्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा एकवचन
स्यात्would be; becomes
स्यात्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formविधिलिङ् (optative); परस्मैपद; प्रथमपुरुष; एकवचन
कोटि-वार्षिकीfor a crore of years
कोटि-वार्षिकी:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकोटि (प्रातिपदिक) + वार्षिक (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (कोट्या वार्षिकी = ‘lasting a crore of years’)
पितॄणाम्of the ancestors (pitṛs)
पितॄणाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी बहुवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction: ‘and’)
वर-आरोहेO beautiful one
वर-आरोहे:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootवर (प्रातिपदिक) + आरोह (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; सम्बोधन एकवचन; समासः—बहुव्रीहिः (वरम् आरोहति इति/यस्या आरोहः वरः = ‘O fair-hipped/beautiful one’)
हिindeed
हि:
Sambandha (Discourse particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; निश्चयार्थक/हेतुबोधक-निपात (particle: ‘indeed/for’)
एतत्this
एतत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया एकवचन; सर्वनाम
आहsaid
आह:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअह्/ब्रू (धातु; ‘to say’)
Formलिट् (परोक्शभूत/परिपूर्णभूत-रूप); परस्मैपद; प्रथमपुरुष; एकवचन
हरिःHari
हरिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootहरि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा एकवचन
स्वयम्himself
स्वयम्:
Visheshana (Emphasis/विशेषण)
TypeIndeclinable
Rootस्वयम् (अव्यय)
Formअव्यय; आत्मवाचक (emphatic)

Sūta (deduced; reports Hari’s statement)

Tirtha: Prabhāsa piṇḍa-pradāna tīrtha (within Prabhāsa-kṣetra)

Type: ghat

Listener: A noble female addressee (‘varārohe’) within the narrative dialogue

Scene: On a riverbank/sea-adjacent tīrtha platform in Prabhāsa, a devotee offers rice-balls (piṇḍas) with kuśa grass and water-libations; brāhmaṇas sit nearby; the atmosphere is solemn yet comforting, as if ancestors are invisibly present and appeased.

H
Hari
P
Pitṛs (ancestors)

FAQs

Dharma includes gratitude to one’s lineage; tīrtha-rites offered with faith bring enduring benefit to the Pitṛs.

The ‘there’ refers to the same Viṣṇupada-associated tīrtha context in this chapter (linked with Puṣkara and Hari’s footprint).

Piṇḍa-pradāna (offering of piṇḍas) for the ancestors.