Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 13

ब्राह्मणा ऊचुः । वृद्धिकामाश्च पितरो वरदास्तव राघव । दर्शनं हि प्रयच्छंति स्वप्नान्ते हि स्ववंशजे

brāhmaṇā ūcuḥ | vṛddhikāmāśca pitaro varadāstava rāghava | darśanaṃ hi prayacchaṃti svapnānte hi svavaṃśaje

พราหมณ์ทั้งหลายกล่าวว่า: “โอ้ ราฆวะ! ปิตฤของท่านผู้ปรารถนาความผาสุกและความเจริญแห่งวงศ์ เป็นผู้ประทานพร ย่อมประทานทัศนะ—ปรากฏในปลายความฝัน—แก่ผู้เกิดในสายสกุลของตนเองแท้จริง”

ब्राह्मणाःthe Brahmins
ब्राह्मणाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), बहुवचनम्
ऊचुःsaid
ऊचुः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकारः (Perfect), प्रथमपुरुषः, बहुवचनम्; परस्मैपदम्
वृद्धि-कामाःdesiring prosperity
वृद्धि-कामाः:
Karta (Qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootवृद्धि + काम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), बहुवचनम्; उपपद-तत्पुरुषः (‘वृद्धिं कामयन्ति’ = desiring prosperity)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम् (conjunction: and)
पितरःthe ancestors
पितरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), बहुवचनम्
वरदाःgranting boons
वरदाः:
Karta (Qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootवरद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), बहुवचनम्; विशेषणम्
तवyour
तव:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्तिः (Genitive), एकवचनम्; सर्वनाम
राघवO Rāghava
राघव:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootराघव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सम्बोधन-विभक्तिः (Vocative), एकवचनम्
दर्शनम्a vision, appearance
दर्शनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदर्शन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), एकवचनम्
हिindeed
हि:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपातः (particle: indeed/for)
प्रयच्छन्तिgrant, bestow
प्रयच्छन्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + यम् (धातु)
Formलट्-लकारः (Present), प्रथमपुरुषः, बहुवचनम्; परस्मैपदम्
स्वप्न-अन्तेat the end of a dream
स्वप्न-अन्ते:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootस्वप्न + अन्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (Locative), एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (‘स्वप्नस्य अन्तः’)
हिindeed
हि:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपातः (particle: indeed)
स्व-वंशजेto/for their own descendant
स्व-वंशजे:
Adhikarana (Reference/अधिकरण)
TypeNoun
Rootस्व + वंशज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (Locative), एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (‘स्वस्य वंशजः’ = one’s own descendant)

Brāhmaṇas

Tirtha: Puṣkara (Prabhāsa-kṣetra)

Type: kund

Listener: Rāma (Rāghava)

Scene: Brāhmaṇas respond to Rāma, explaining that pitṛs, wishing prosperity for their lineage, grant a boon-like vision at the end of a dream.

R
Rāma (Rāghava)
P
Pitṛs (ancestors)

FAQs

Ancestors respond to dhārmic descendants; their subtle guidance may manifest through dreams, encouraging Pitṛ-dharma.

The broader setting is Prabhāsakṣetra in the Prabhāsa Khaṇḍa; the specific tīrtha is named in the following verses.

An implicit emphasis on Pitṛ-related observance (Śrāddha), which is explicitly prescribed in the next shloka.