Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 40

मध्येस्य पीठिका प्रोक्ता पंचयोजनविस्तृता । तन्मध्ये मद्ग्रहं देवि तिष्ठत्युदधिसंनिधौ

madhyesya pīṭhikā proktā paṃcayojanavistṛtā | tanmadhye madgrahaṃ devi tiṣṭhatyudadhisaṃnidhau

ณ ใจกลางนั้นมี “ปีฐิกา” อันกล่าวไว้ เป็นเขตแท่นกลางกว้างห้าโยชน์ และภายในนั้นเอง โอ้เทวี ที่ประทับศักดิ์สิทธิ์ของเราตั้งอยู่ใกล้สันนิธิแห่งมหาสมุทร

मध्येin the middle
मध्ये:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमध्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गम्, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्
अस्यof this/of it
अस्य:
Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठीसम्बन्ध)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्गः, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्
पीठिकाplatform/altar-base
पीठिका:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपीठिका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
प्रोक्ताis declared/said
प्रोक्ता:
Karta-samānādhikaraṇa (Predicate adjective/कर्तृसमानााधिकरण)
TypeVerb
Rootप्र + वच् (धातु) → प्रोक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्तः (past passive participle) स्त्रीलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्मणि-प्रयोगार्थः (‘is said/declared’)
पञ्चयोजनविस्तृताfive-yojanas wide
पञ्चयोजनविस्तृता:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपञ्च + योजन + विस्तृत (प्रातिपदिक-समूह)
Formतत्पुरुष-समासः (measure-determinative: ‘five-yojana-wide’), स्त्रीलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (पीठिका)
तत्of that/therein (that)
तत्:
Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठीसम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गम्, षष्ठी/सप्तमी-सम्बन्धे अव्ययीभाववत् प्रयोगः; अत्र ‘तत्’ = ‘तस्य’ (of that) इति अर्थसम्बन्धः
मध्येin the middle
मध्ये:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमध्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गम्, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्
मत्-गृहम्my abode/house
मत्-गृहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमत् (अस्मद्-प्रत्ययान्त) + गृह (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समासः (षष्ठी-तत्पुरुषः: ‘my house’), नपुंसकलिङ्गम्, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; अत्र प्रथमा (subject)
देविO goddess
देवि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, सम्बोधन-विभक्तिः, एकवचनम्
तिष्ठतिstands/remains
तिष्ठति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formलट्-लकारः (Present), प्रथम-पुरुषः (3rd person), एकवचनम्; परस्मैपदम्
उदधि-सन्निधौin the vicinity of the ocean
उदधि-सन्निधौ:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootउदधि (प्रातिपदिक) + सन्निधि (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समासः (locative sense: ‘near the ocean’), पुंलिङ्गः, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्

Śiva (addressing Devī)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (Prābhāsika-kṣetra)

Type: kshetra

Listener: Devī/Pārvatī

Scene: A vast coastal sacred field with a clearly marked central altar-zone (pīṭhikā) spanning ‘five yojanas’ in mythic scale; at its heart, a sanctum-like presence near the shimmering sea.

Ś
Śiva
D
Devī
U
Udadhi/Sāgara (ocean)
P
Pīṭhikā (central seat)

FAQs

The kṣetra has a sanctified center (pīṭha) where divine presence is concentrated—pilgrimage culminates at the heart of the sacred mandala.

The central pīṭhikā of Prabhāsa-kṣetra, situated near the ocean.

None explicitly; it identifies the locus of Śiva’s presence for worship and darśana.