Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 34

तस्माद्ग्रहर्क्षपीडासु देशपीडां विनिर्दिशेत् । तत्र स्नानं प्रकुर्वंति दानं होमादिकं तथा

tasmādgraharkṣapīḍāsu deśapīḍāṃ vinirdiśet | tatra snānaṃ prakurvaṃti dānaṃ homādikaṃ tathā

ฉะนั้น เมื่อดาวเคราะห์และนักษัตรถูกเบียดเบียน พึงอนุมานความทุกข์ร้อนแก่แคว้นที่สอดคล้องกัน ณ ที่นั้นผู้คนประกอบการอาบน้ำศักดิ์สิทธิ์ การให้ทาน และโหมะบูชาไฟ เป็นต้น

तस्मात्therefore, from that
तस्मात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootतस्मद्/तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपञ्चमी-एकवचन (ablative) प्रयुक्तम्; हेत्वर्थे अव्ययीभाववत् (therefore/from that)
ग्रह-ऋक्ष-पीडासुin afflictions caused by planets and constellations
ग्रह-ऋक्ष-पीडासु:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootग्रह + ऋक्ष + पीडा (प्रातिपदिक; समास)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), बहुवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (ग्रहाणां ऋक्षाणां च पीडासु)
देश-पीडाम्the regional affliction
देश-पीडाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदेश-पीडा (प्रातिपदिक; समास)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (देशस्य पीडा)
विनिर्दिशेत्one should indicate/prescribe
विनिर्दिशेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootनि√दिश् (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुष, एकवचन; धातुः दिश् (to indicate) उपसर्गः वि+नि
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (adverb of place: there)
स्नानम्bathing
स्नानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्नान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
प्रकुर्वन्तिthey perform
प्रकुर्वन्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र√कृ (धातु)
Formलट् (present), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुष, बहुवचन; धातुः कृ (to do) उपसर्गः प्र
दानम्charitable giving
दानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
होम-आदिकम्homa and the like
होम-आदिकम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootहोम + आदि (प्रातिपदिक; समास)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः तत्पुरुषः (होमः आदिः यस्य/होमादि = 'homa etc.')
तथाalso
तथा:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक (also/likewise)

Deductive (Prabhāsakṣetramāhātmya context): likely Skanda to Devī/Pārvatī.

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Scene: Pilgrims at a coastal tīrtha perform snāna; nearby, priests conduct a homa with rising smoke; donors offer cloth, grain, and coins; above, stylized grahas and nakṣatras indicate ‘affliction’ being pacified.

G
Grahāḥ
N
Nakṣatra (Ṛkṣa)
S
Snāna
D
Dāna
H
Homa

FAQs

When adversity is perceived, the dharmic response is purification and merit-making—snāna, dāna, and homa—rather than despair.

The prescriptions are framed within Prabhāsa-kṣetra’s māhātmya, implying sacred locales as fitting places for remedial rites.

Snāna (ritual bathing), dāna (charity), and homa (fire-offering) and allied rites are recommended.