Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 63

एवं तूर्यनिनादैश्च शंखशब्दैश्च पुष्कलैः । भ्रामयित्वा रथं देवि पुरं सर्वं च दक्षिणम् । स्वस्थाने स्थापयेद्भूयः कृत्वा नीराजनं बुधः

evaṃ tūryaninādaiśca śaṃkhaśabdaiśca puṣkalaiḥ | bhrāmayitvā rathaṃ devi puraṃ sarvaṃ ca dakṣiṇam | svasthāne sthāpayedbhūyaḥ kṛtvā nīrājanaṃ budhaḥ

ดังนี้ ท่ามกลางเสียงประโคมดุริยางค์และเสียงสังข์อันกึกก้องมากมาย โอ้เทวี เมื่อเวียนรอบนครทั้งปวงด้วยราชรถ และเคลื่อนไปในทิศเวียนขวาอันเป็นมงคลแล้ว บัณฑิตพึงทำพิธีนีราจนะ (อารตี) แล้วอัญเชิญกลับตั้งไว้ ณ ที่เดิมอีกครั้ง

evamthus
evam:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Rootevam (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक क्रियाविशेषण (adverb of manner: “thus”)
tūrya-ninādaiḥwith the sounds of musical instruments
tūrya-ninādaiḥ:
Karaṇa (Instrument)
TypeNoun
Roottūrya (प्रातिपदिक) + nināda (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया-विभक्ति (करण), बहुवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः/उपपद-तत्पुरुषः (तूर्यस्य निनादः)
caand
ca:
Samuccaya (Connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक निपात (conjunction “and”)
śaṃkha-śabdaiḥwith conch sounds
śaṃkha-śabdaiḥ:
Karaṇa (Instrument)
TypeNoun
Rootśaṃkha (प्रातिपदिक) + śabda (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया-विभक्ति (करण), बहुवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (शंखस्य शब्दः)
caand
ca:
Samuccaya (Connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक निपात
puṣkalaiḥabundant, copious
puṣkalaiḥ:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootpuṣkala (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (qualifying the instruments/sounds: abundant)
bhrāmayitvāhaving circled (made go around)
bhrāmayitvā:
Pūrvakāla-kriyā (Prior action)
TypeVerb
Rootbhram (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund); धातुः √भ्रम् (भ्रामयति—णिच् causative sense here), “having caused to go around/ having circled”
rathamthe chariot
ratham:
Karman (Object)
TypeNoun
Rootratha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
deviO Goddess
devi:
Sambodhana (Address)
TypeNoun
Rootdevī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; सम्बोधन-प्रथमा (vocative), एकवचन
puramthe city
puram:
Karman (Object/goal of circling)
TypeNoun
Rootpura (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
sarvamentire
sarvam:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (qualifying puram)
caand
ca:
Samuccaya (Connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक निपात
dakṣiṇamto the right (clockwise)
dakṣiṇam:
Diśā/Adhikaraṇa (Directional adjunct)
TypeAdjective
Rootdakṣiṇa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम्/क्रियाविशेषणार्थे (to the right/southward; qualifying the direction of circling)
sva-sthānein its own place
sva-sthāne:
Adhikaraṇa (Location)
TypeNoun
Rootsva (प्रातिपदिक) + sthāna (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; समासः कर्मधारयः (स्वं स्थानम्)
sthāpayetshould place/restore
sthāpayet:
Vidhi-kriyā (Injunctive action)
TypeVerb
Rootsthā (धातु)
Formलोट्/विधिलिङ् (optative/should); परस्मैपद; प्रथमपुरुष, एकवचन; धातुः √स्था (णिच् causative: स्थापयति)
bhūyaḥagain
bhūyaḥ:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Rootbhūyas (अव्यय/प्रातिपदिक)
Formअव्यय; पुनरर्थक क्रियाविशेषण (adverb: again)
kṛtvāhaving performed
kṛtvā:
Pūrvakāla-kriyā (Prior action)
TypeVerb
Rootkṛ (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund); धातुः √कृ, “having done”
nīrājanamthe ārati/ceremonial waving of lights
nīrājanam:
Karman (Object)
TypeNoun
Rootnīrājana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
budhaḥa wise man
budhaḥ:
Kartā (Subject)
TypeNoun
Rootbudha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), एकवचन

Unspecified (contextual narrator addressing Devī)

Tirtha: Prabhāsakṣetra

Type: kshetra

Listener: Devī

Scene: A grand chariot rolls through the city streets; conch-blowers and musicians lead; crowds shower flowers; the route curves in a rightward circumambulation; at the end, the priest performs bright nīrājana before reinstalling the deity.

D
Devī
C
Chariot (Ratha)
C
Conch (Śaṅkha)
N
Nīrājana (Ārati)

FAQs

Public devotion (utsava) becomes sanctifying when guided by orderly ritual—procession, rightward circumambulation, and concluding ārati.

Prabhāsakṣetra and its sacred city-circumambulating festival traditions.

Circumambulate with music and conches, proceed in the rightward auspicious manner, then reinstall the chariot and perform nīrājana.