Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 6

ब्रह्मोक्तैश्चोपवासैश्च तथान्यैश्च शुभव्रतैः । कायिकी भक्तिराख्याता त्रिविधा तु द्विजन्मनाम्

brahmoktaiścopavāsaiśca tathānyaiśca śubhavrataiḥ | kāyikī bhaktirākhyātā trividhā tu dvijanmanām

ด้วยการถืออุโบสถที่พระธรรมคำสอน (พรหมบัญญัติ) กำหนดไว้ และด้วยวรตะอันเป็นมงคลอื่น ๆ—สิ่งนี้ประกาศว่าเป็นกายิกีภักติ; และสำหรับทวิชะนั้นมีสามประการ

ब्रह्मोक्तैःby those prescribed by Brahmā
ब्रह्मोक्तैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootब्रह्मन् + उक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (ब्रह्मणा उक्त)
and
:
Sambandha/Connector
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-बोधक-अव्यय (conjunction)
उपवासैःby fasts
उपवासैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootउपवास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
and
:
Sambandha/Connector
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-बोधक-अव्यय (conjunction)
तथाlikewise
तथा:
Sambandha/Connector
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय (adverb: likewise)
अन्यैःby other (ones)
अन्यैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम्
and
:
Sambandha/Connector
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-बोधक-अव्यय (conjunction)
शुभव्रतैःby auspicious vows
शुभव्रतैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootशुभ + व्रत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; कर्मधारयसमासः (शुभानि व्रतानि)
कायिकीbodily
कायिकी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootकायिक (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम्
भक्तिःdevotion
भक्तिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
आख्याताis declared/called
आख्याता:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootआ + ख्या (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकाले क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle) स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मणि-भावः (is declared)
त्रिविधाthreefold
त्रिविधा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootत्रि + विध (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; द्विगु-समासः (त्रयः विधाः यस्याः)
तुindeed/but
तु:
Sambandha/Connector
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/विशेषणार्थक-अव्यय (particle)
द्विजन्मनाम्of the twice-born
द्विजन्मनाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootद्वि + जन्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), बहुवचन; तत्पुरुषसमासः (द्विजन्मानः = द्विजाः)

Īśvara (Śiva)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Scene: A learned dvija pilgrim at Prabhāsa recites injunctions and takes a saṅkalpa for upavāsa; nearby, a small group of twice-born devotees follow a threefold regimen of bodily devotion, preparing for temple entry.

D
Dvija
U
Upavāsa
V
Vrata
B
Brahma (as scriptural authority)

FAQs

Physical discipline—when aligned with scriptural injunction and auspicious vows—becomes a legitimate form of devotion.

The instruction is situated in Prabhāsa-kṣetra’s māhātmya narrative, emphasizing dharma for pilgrims and householders.

Scripturally enjoined fasting and other śubha-vratas, framed as kāyikī bhakti for dvijas.